منتخب سردبیر

مطالب مرتبط

درس ۲۹ دروس هیئت (دایره وسط سماء رؤیت، یا دایره عرض اقلیم رؤیت) – بخش اول

دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی / بخش اول درس بیست و نهم – دایره وسط سماء رؤیت، یا دایره عرض اقلیم رؤیت (علامه حسن‌زاده آملی)



درس ۲۹

دائره وسط سماء رؤیت، یا دائره عرض اقلیم رؤیت

 

در علم هیأت از هشت اقلیم بحث می شود: هفت اقلیم زمینی و یک اقلیم آسمانی. در صحف عرفانی نیز از هشت اقلیم سخن بمیان می آید: هفت اقلیم ارضی و یک اقلیم فوق طبیعت و ورای آن که آنرا عالم منفصل نیز می گویند.الف

هر دو فریق در هفت اقلیم ارضی اتفاق دارند و آن عبارت است از تقسیم کره ارض به نحوی خاص به هفت قسمت، و تسمیت هر قسم به اقلیم که به تفصیل درس آن در پیش است. این هفت اقلیم در السنه ارباب قلم به نظم و نثر بیان بسیار است بلکه در محاورات روزانه مردم نیز دائر و سائر است. شیخ سعدی در گلستان گوید:ب

نیم نانی گر خورد مرد خدای     بذل درویشان کند نیم دگر

هفت اقلیم ار بگیرد پادشاه     همچنان دربند اقلیم دگر

برخی از مؤلفات به نام “هفت اقلیم” است؛ مانند هفت اقلیم امین احمد رازی (۱۰۱۰ هجری) که در آن بقلم شیوا و رسا حُسن صنعت شگفت در تراجم رجال و اماکن بکار برده است.

اما بحث از اقلیم هشتم به اصطلاح عارف از موضوع رساله خارج است و ما محض مزید بصیرت عنوان کرده ایم و بدین معنی در دفتر دل ثبت است که:

بلی یابی دلی را کاندر آغاز     خداوندش نموده دفتر راز

بسی افراد امّی بی تعلّم     گذشته از سر اقلیم هشتم

بخوانید!  حضور و مراقبت استاد صمدی آملی / مجلس دوازدهم (صنعت برهان در منطق)

أما اقلیم هشتم به اصطلاح علم هیأت که این درس در بحث آنست، فلک ثوابت است که آنرا فلک البروج نیز گویند؛ و بسبب زینت یافتن آن به کثرت کواکب، نخستین بار مرئی انسان می گردد، لذا آنرا اقلیم رؤیت و سماء رؤیت هم می نامند.

قوله علت کلمته: ولقد زیّنّا السماء الدنیا بمصابیح (الملک ۶). وقوله تعالی شانه: انا زینا السماء الدنیا بزینه الکواکب (الصافات ۷). وقوله عز من قائل: ولقد جعلنا فی السماء بروجا وزیّنّا للناظرین (الحجر ۷). وقوله سبحانه: افلم ینظروا الی السماء فوقهم کیف بنیناها وزیّناها ومالها من فروج (ق ۷).

 

درس ۲۹ دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی (دایره وسط سماء رؤیت، یا دایره عرض اقلیم رؤیت) ادامه دارد …



بیان (بخش اول درس بیست و نهم دروس هیئت – دایره وسط سماء رؤیت، یا دایره عرض اقلیم رؤیت)

 

الف)
بیان:
“سماء رؤیت”: آسمان دیدنی

دائره عرض اقلیم رؤیت: دایره انحراف منطقه از افق

یک اقلیم آسمانی: اقلیم هشتم

 

ب)
بیان:
“درس آن در پیش است”: درس ۵۱

اکثر کشورهای خاورمیانه در اقلیم چهارم

 

 

یادداشت
لازم به ذکر است که مطالب قید شده فوق تحت عنوان بیان، نکات و … پیرامون درس ۲۸ دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی (دایره اول السموت، دایره مشرق و مغرب) در حد فهم این نگارنده حقیر است، بنابراین اکیداً توصیه می‌گردد علاوه بر مطالعه اصل کتاب، پیگیری مستمر جلسات تدریس استاد صمدی آملی در خصوص شرح کتاب دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی جناب علامه حسن‌زاده آملی، به مباحثه نیز بپردازید.

کتاب دروس هیئت و دیگر رشته‌های ریاضی علامه حسن‌زاده آملی که توسط استاد صمدی آملی تدریس شده است.

 

بخوانید!  حضور و مراقبت استاد صمدی آملی / مجلس دوازدهم (مراقبت عرفانی)

مجله اینترنتی تحلیلک