ادبیات و هنر هنر

درباره‌ی شهرت و دشواری‌های آن

رسانه و سلبریتی

فراگیری شبکه‌های اجتماعی در دوره‌ی تاریخی حاضر به بیش‌ترین حد ممکن خود رسیده است.

این گزاره‌ البته گزاره‌ی بسیار تکرار شده‌ای است و در کمتر مقاله یا یادداشتی درباره‌ی رسانه است که به آن اشاره نشده باشد. از سوی دیگر اگر محتواهای رسانه‌ای را با دقت بیشتری دنبال کنیم کلیدواژه‌ی دیگری که بسیار به چشم و گوش‌مان می‌خورد، «سلبریتی» است.

فارغ از این که این مفهوم از جهت تاریخی چه طول و عرضی دارد و چگونه توانسته است در ادبیات اصحاب فرهنگ و عامه‌ی مردم برای خود جا باز کند، نکته‌ی قابل توجه این است که این اصطلاح بیشتر به مثابه یک برچسب منفی به کار برده می‌شود تا یک اصطلاح عادی و غیر جانب‌دارانه که صرفا توصیفی از یک جایگاه مهم اجتماعی بدست می‌دهد.

چرا ماجرا وارونه شده است؟ چرا هنرمندان صاحب آوازه که روزگاری علاوه بر شهرت، محبوبیت هم داشتند، امروزه با برچسب سلبریتی خطاب شده و به این ترتیب سیبل صریح‌ترین نقدها می‌شوند؟

پاسخ گویی به این سؤال نسبتا ساده، بسیار دشوار است؛ چراکه مقوله‌ی شهرت در یک نمای کلی با حوزه‌هایی نظیر ارتباطات جمعی، سیاست، اقتصاد، اسطوره و… دارای تداخل‌های وسیعی است و برای پرداختن دقیق به آن باید به هریک از این حوزه‌ها نیز وارد شد.

در این یادداشت اما صرفا به همان مورد اول یعنی رابطه‌ی حوزه‌ی رسانه با سلبریتی‌ها توجه شده است.

درباره‌ی رابطه‌ی رسانه و سلبریتی باید توجه داشت که این رابطه کاملا دوطرفه و رفت و برگشتی است. به بیان دقیق‌تر اگر ویژگی اصلی هر سلبریتی را شهرت او در نظر بگیریم، با توجه به سطرهای اول این جستار، شهرت حاصل نمی‌شود مگر به مدد حضور فعال در رسانه‌ها.

مگر نه این که آن دسته از هنرمندان شهرت بیشتری پیدا کرده اند که بیشتر در تلویزیون، روزنامه‌ها و سایر رسانه‌های جمعی دیده شده اند و با این ترتیب تصویرشان در ذهن ما حک شده است؟
از سوی دیگر رسانه‌ها نیز برای ادامه‌ی حیات خود و برای آن که مخاطبان بیشتری داشته باشند، ناگزیر اند که حجمی از خبرها، عکس‌ها، مصاحبه‌ها و… را به سلبریتی‌ها اختصاص دهند و این رابطه‌ی دوسویه که به آن اشاره شد، در این جا معنا پیدا می‌کند.
واضح است که در این دوره، رسانه‌ی اصلی برای کسب و امتداد شهرت، شبکه‌های اجتماعی اند و مکرر دیده‌ایم و شنیده‌ایم که هم بسیاری از افراد گمنام بواسطه‌ی این شبکه‌ها و جذب دنبال‌کننده به حدی از شهرت دست یافته اند و هم بسیاری از هنرمندان مشهور بواسطه‌ی اظهارنظر خاصی یا آپلود عکس بحث برانگیزی مورد هجمه‌های شدید قرار گرفته اند.

باید توجه داشت که وقتی اشکال رسانه‌ای تغییر می‌کنند و یک رسانه در جذب مخاطب از دیگر رسانه‌ها پیشی می‌گیرد، هنجارهای رفتاری فعالان آن رسانه نیز شکل دیگری می‌یابد و بسیاری از مسائل مربوط به سلبریتی‌ها که مربوط به شبکه‌های اجتماعی است اما بعدتر تبدیل به تیتر رسانه‌های رسمی هم می‌شود ریشه در همین دگرگونی‌های هنجاری دارد که اجتناب ناپذیر است. و مگر در روزگار ما کسب شهرت اجتناب ناپذیر نیست؟

 

بخوانید!  نجوای دل؛ مجموعه داستان های شیوانا

 

مجله اینترنتی تحلیلک

نوشته های مرتبط

پریچهر ( قسمت چهل و هفتم )

ارغوان فاطمی

مجموعه داستان های شیوانا؛ شیرینِ قصه ات از راه می رسد

زهرا فخرایی

زبان و هویت (١)

امیرپاکنژاد

دیدگاه خود را ثبت کنید