زندگینامه بزرگان : نگاهی مختصر به زندگی ملاصدرای شیرازی به بهانه روز بزرگداشت ایشان

0
ملاصدرا

زندگینامه بزرگان

ملاصدرای شیرازی

در زندگی نامه مؤسس حکمت متعالیه، حکیم ملاصدرای شیرازی اینگونه آمده است که:

محمد بن ابراهیم شیرازى ملقب به صدرالمتالهین و مشهور به‏ ملاصدرا در حدود سال ۹۷۹ یا ۹۸۰ هجرى در شیراز دیده به جهان‏ گشود. او بواسطه محیط خانوادگى خود که از اقوام با نفوذ و ثروتمند فارس بودند و استعداد فوق‏ العاده‏ اى که از همان اوان کودکى خود دارا بود، از تحصیل و تعلیم شایسته‏ اى برخوردار شد و همانند دیگران ‏مراحل اولیه تحصیل را در مکتب خانه شروع کرد. در محضر ملا احمد نامى به آموختن قرآن و صرف و نحو پرداخت و بعد از طى این‏ مراحل، براى تکمیل تحصیلات خود عازم اصفهان که در آن زمان‏ مرکزیت علمى و سیاسى ایران را داشت، گردید.

ملاصدرا در اصفهان نخست نزد شیخ بهاءالدین عاملى (شیخ‏ بهائى) به تحصیل علوم نقلى پرداخت تا به حدى که به درجه اجتهاد نائل گشت.

صدرالدین پس از طى مدارج عالى در علوم منقول به شاگردى‏ میرداماد در آمده و رموز حکمت و فلسفه را در طول سالیانى چند در محضر وى آموخت و به مراحل بلندى در میان همگنان خود نائل‏ شد.

ملا صدرا بعد از تکمیل تحصیلات در رشته‏ هاى متعارف آن‏ روزگار که در حقیقت مرحله اولیه از مراحل زندگانى وى را تشکیل‏ می دهد، به علت مخالفت عده‏ اى از علماى ظاهربین ناچار شد که ‏اصفهان را ترک کند و به قریه‏ کَهَک در نزدیکى قم پناه برد.

دوران خلوت گزینى و سلوک معنوى صدرالمتالهین که دوره دوم‏ از دوران زندگى وى را شامل می شود بنا به قولى پانزده‏ سال به طول کشید تا اینکه ملا صدرا در اثر ریاضات شرعى و عبادات‏ عارفانه به شهود و کشف حقایق و علم حضورى نائل آمد

بخوانید!  حضور و مراقبت استاد صمدی آملی ؛ مجلس اول (دستورالعمل نماز توبه)

همزمان با دوران خلوت گزینى، آوازه آخوند کم کم عالم گیر شده و به دنبال تاسیس مدرسه خان در شیراز و درخواست از او، ملاصدرا به وطن خود بازگشت و در مرحله سوم زندگیش تا پایان عمر به تعلیم و تدریس افکار و یافته‏ هاى متعالیه خود اشتغال و اهتمام ورزید.

صدرالمتالهین در کنار کارهاى تحقیقاتى موفق شد شاگردان‏ نامدارى همچون فیض کاشانى، فیاض لاهیجى، حسین تنکابنى و… را در عرصه‏ هاى مختلف علمى و فلسفى تربیت نماید که هر کدام از این بزرگان در تاریخ علوم دینى و فلسفه و عرفان اسلامى، از جایگاه‏ ویژه‏ اى برخوردارند. ملاصدرا على رغم مشاغل تدریسى و تألیفى از عالمان زاهد و عابد روزگار خود بشمار می رفته و بر حسب گزارش‏ تذکره نویسان در طول عمر خویش، هفت‏ بار پیاده به زیارت حج رفته‏ تا اینکه در سال ۱۰۵۰ قمرى (۱۶۴۰میلادى) در بازگشت از هفتمین‏ سفر خانه خدا در بصره به جوار حق تعالى شتافت.

شخصیت عرفانی

من وقتی دیدم زمانه با من سر دشمنی دارد و به پرورش اراذل و جهال مشغول است و روز به روز شعله های آتش جهالت و گمراهی برافروخته تر و بدحالی و نامردی فراگیرتر می شود ناچار روی از فرزندان دنیا برتافتم و دامن از معرکه بیرون کشیدم و از دنیای خمودی و جمود و ناسپاسی به گوشه ای پناه بردم و در انزوای گمنامی و شکسته حالی پنهان شدم. دل از آرزوها بریدم و همراه شکسته دلان بر ادای واجبات کمر بستم. با گمنامی و شکسته حالی به گوشه ای خزیدم. دل از آرزوها بریدم و با خاطری شکسته به ادای واجبات کمر بستم و کوتاهی های گذشته را در برابر خدای بزرگ به تلافی برخاستم. نه درسی گفتم و نه کتابی تألیف نمودم. زیرا اظهار نظر و تصرف در علوم و فنون و القای درس و رفع اشکالات و شبهات و … نیازمند تصفیه روح و اندیشه و تهذیب خیال از نابسامانی و اختلال، پایداری اوضاع و احوال و آسایش خاطر از کدورت و ملال است و با این همه رنج و ملالی که گوش می شنود و چشم می بیند چگونه چنین فراغتی ممکن است … ناچار از آمیزش و همراهی با مردم دل کندم و از انس با آنان مأیوس گشتم تا آنجا که دشمنی روزگار و فرزندان زمانه بر من سهل شد و نسبت به انکار و اقرارشان و عزت و اهانتشان بی اعتنا شدم. آنگاه روی فطرت به سوی سبب ساز حقیقی نموده، با تمام وجودم دربارگاه قدسش به تضرع و زاری برخاستم و مدتی طولانی براین حال گذرانده ام. سرانجام در اثر طول مجاهدت و کثرت ریاضت نورالهی در درون جانم تابیدن گرفت و دلم از شعله شهود مشتعل گشت. انوار ملکوتی بر آن افاضه شد و اسرار نهانی جبروت بر وی گشود و در پی آن به اسراری دست یافتم که در گذشته نمی دانستم و رمزهایی برایم کشف شد که به آن گونه از طریق برهان نیافته بودم و هر چه از اسرارالهی و حقایق ربوبی و ودیعه های عرشی و رمز راز صمدی را با کمک عقل و برهان می دانستم با شهود و عیان روشنتر یافتم. در اینجا بود که عقلم آرام گرفت و استراحت یافت و نسیم انوار حق صبح و عصر و شب و روز بر آن وزید و آنچنان به حق نزدیک شد که همواره با او به مناجات نشست.

بخوانید!  حضور و مراقبت استاد صمدی آملی ؛ مجلس اول (ظهور دولت اسماء در ائمّه علیهم‌السلام) -2

برخی آثار و کتاب های ملاصدرا

· الحکمه العرشیه
· الحکمه المتعالیه فی الاسفار العظیمه الاربعه
· المعه المشرقیه فی الفنون المنطقیه
· المبدا و المعاد
· المشاعر
· المظاهر الالهیه فی الاسفار علوم الکاملیه
· الشواهد الربوبیه فی مناهج السلوکیه
· التصور و التصدیق
· الوریده القلبیه فی معارفه الربوبیه
· اسرار الایات و الانوار البینات
· دیوان اشعار
· حدوث العالم
· اکسیر العارفین فی المعارفه طریق الحق و الیقین
· اعجاز النعمین
· کسرالاصنام الاجاهلیه فی ذم المتصوفین
· مفاتیح الغیب
· متشابهات القرآن
· رساله سه اصل
و …

مجله اینترنتی تحلیلک

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید