عارفانه

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی؛ مجلس چهاردهم (قسمت سوم)

شرح مراتب طهارت - علامه حسن زاده آملی

در ادامه سلسله مباحث شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی از رساله «وحدت از دیدگاه عارف و حکیم» علامه حسن زاده آملی به طرح قسمت دیگری از مجلس نهم در خصوص تطهیر قوه خیال یکی از اولیاء الهی می پردازیم.

 

استاد صمدی آملی (مجلس چهاردهم شرح مراتب طهارت)

الآن در این تکیه ای که نشسته ایم همه به ظاهر خوبیم، اما آن گاه که از تکیه بیرون می رویم و حالتی هم چون گرسنگی در ما پدید می آید که اتفاقاً غذای موجود به اندازه ای نیست تا به همه برسد، آنجاست باید ببینیم چند نفرمان فداکاری می کنند و از غذای خود به دیگران می دهند.

در کتاب ها خوانده ایم که «ایثار» خیلی خوب است و بارها هم آن را پای منبرها شنیده ایم، اما همین که زمین کشاورزی خود و دیگر زمین های اطراف را در حال خشکیدن می بینیم، تمام سعی‌مان را می‌کنیم تا آب را از زمین‌های دیگر به زمین خود برسانیم. به وقتش انسان می تواند خود را خوب بشناسد. چرا برای رسیدن کمی بیشتر آب کشاورزی، سر یکدیگر کلاه می گذاریم و دعوا می کنیم و به ناموس یکدیگر فحش و ناسزا می‌دهیم؟ مگر نماز نمی خوانیم؟ مگر غیر از این است که «ان الصلوه تنهى عن الفحشاء و المنکر» (نماز خواندن انسان را از بدی ها باز می‌دارد) عیب کار در کجاست؟ چرا تا به مقصد رساندن کاری که به فرض صد شاخه بوده، نود شاخه آن را قطع می کنیم؟ چرا در محیط کار خود به جای دوازده ساعت کار کردن پنج ساعت کار می کنیم؟

در روایت آمده شخصی به خدمت امام حسین «عَلَیهِ السَلام» رسید گفت آقاجان! چه کنیم تا دیگر گناه نکنیم، امام فرمودند: چند امر را مراعات نما بعد از آن هر چه خواستی گناه کن؛ یکی این که جایی گناه کن که زمین خدا نباشد، دوم اینکه: طوری گناه کن که خداوند تو را نبیند. و سوم اینکه: بدون استفاده از نعم الهی گناه کن. آن شخص به امام گفت: با این حساب دیگر جایی برای گناه کردن نمی‌ماند. و امام فرمود: آری، این چنین است.

بیشتر بخوانید: شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی / مجلس سیزدهم (قسمت اول)

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی

ما هرگز حق نیت خلاف و گناه را هم نداریم زیرا آن که نیت گناه کرده است هر چند به فعل آن دست نیافته، اما بدین نیت دل را از دست داده است و اگر به فعلش هم دست یافت فقه برای او حکمی دارد، سارق که به نیت سرقت از خانه اش بیرون شد و به هدف پلیدش نرسید، احکام سارق بر او جاری نیست و لکن عذابی و نکالی شدیدتر از قطع ید بر جان خود وارد نموده است.

«و اِن تُبدوا ما فی اَنفُسِکم اَو تُخفوه یُحاسِبکُم بِهِ الله» (اگر آنچه را که در نفس شما است آشکار کنید و یا پنهان بدارید، خداوند شما را بدان محاسبه می کند)

امام صادق «عَلَیهِ السَلام» در روایتی فرمود: نگاه به گناه نکنید که کوچک است، ببینید گناه چه کسی را می کنید. علمای ما نیز فرموده اند: همه گناهان، ذنوب کبیره اند و صغیره به قیاس و نسبت بعضی از آن ها با بعضی دیگر است.

خلاصه این که ما باید اشکالات و عیوب خود را پیدا کنیم و ببینیم آیا در تهِ این غربال خداوند باقی می مانیم یا نه؟

باید علت لنگ ماندنمان را بیابیم. با این دینی که من و شما داریم اصلاً نباید نیازی به نیروی قضایی و نظامی و انتظامی داشته باشیم. باید هم چون زمان ظهور حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف مدینه فاضله متحقق شود.

ما دین نازنینی داریم که می گوید اگر در جنگ هستی و زخمی شده ای و تشنگی آن چنان بر تو فشار آورده که نفست به شماره افتاده، آبی که برایت آورده اند سعی کن به دیگری بدهی و همانند جعفر طیار بگویی: آن شخص زخمی دیگر مقدم تر از من است. ما دینی داریم که در تمام شئون زندگی برایمان برنامه های تامّ و مفیدی دارد حتی برای دستشوئی رفتن ما هم برنامه دارد. حقایق و برنامه‌های فراوانی در روایات ما آمده که اگر مو به مو به آن ها عمل شود شخص را به بالاترین و عالی ترین درجات انسانی می‌رسانند. ولی ما یا به این برنامه ها عمل نکردیم و یا به خاطر حیثیت اجتماعی و ترس از گرفتاری هایی که از عمل نکردن آن ها، عائد انسان می شود به این اعمال رو آورده ایم. یعنی کسب منافع شخصی باعث مقید بودن ما به احکام شرعیه شده است. نماز را برای احترام و عرض ارادت در پیشگاه عظمت الهی به جا نمی آوریم بلکه آن را برای شفای مریض و بدست آوردن چیزی در دنیا می خوانیم. البته خداوند هم به خاطر بزرگواری اش به تقاضای مان عمل می کند و رفع بلا می نماید اما ما هم چنان در غفلت فرو رفته ایم و متوجه حقائق نمی شویم.

به جای اینکه ذاکر و شاکر حقائق و نعم الهی بوده باشیم، ده ها غرض و نیت شخصی را در اعمال عبادی خود دخیل می سازیم. از این رو در اعتقادات خود دچار مشکل شده ایم. اگر این بخش تصحیح نشود و اعتقادات ما اصلاح نگردد حقیقت عقل در مقام تفکر جلوه گری نمی کند و باعث گرفتاری بیش از پیش انسان می شود.

والحمدلله رب العالمین

کتاب شرح مراتب طهارت از رساله “وحدت از دیدگاه عارف و حکیم” علامه حسن زاده آملی می باشد که توسط استاد صمدی آملی شرح داده شده است.

مجله اینترنتی تحلیلک

نوشته های مرتبط

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی ؛ مجلس نهم (قسمت چهارم)

سوخته

برکات در تاریکی دلِ شب (قسمت اول)

سوخته

حضور و مراقبت استاد صمدی آملی / مجلس دوم (از آقا آقا بخواهید)/۳

سوخته

دیدگاه خود را ثبت کنید