حکمت و فلسفه عارفانه

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی؛ مجلس یازدهم (قسمت دوم)

شرح مراتب طهارت - علامه حسن زاده آملی

در ادامه سلسله مباحث شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی از رساله “وحدت از دیدگاه عارف و حکیم” علامه حسن زاده آملی به طرح قسمت دیگری از مجلس نهم در خصوص تطهیر قوه خیال یکی از اولیاء الهی می پردازیم.

 

استاد صمدی آملی (مجلس یازدهم شرح مراتب طهارت)

انگيزه صحيح براي انجام کار نيک

گفتيم که رزق باطني مربوط به خود شخص است. در رزق ظاهري هم اگر چه ديگران از آن بهره مند مي شوند اما در نهايت باز بهره آن به خود شخص برمي گردد. زيرا رزق ظاهري از جود و سخاوت و ديگر صفات انساني شخص سرچشمه مي گيرد و شخص بعد از انجام اين افعال مشاهده مي کند که جوهر نفساني اش اشتداد يافته و ما به ازاي آن را دريافت خواهد کرد. مانند اينکه امروز مي بخشد و روز ديگر خود بخشيده مي شود.

حال ببينيم آيا مي‌توان به اميد دريافت ما به ازاء کار خيري کار نيک انجام داد؟ مثل اينکه شخصي بگويد: من مي بخشم تا خدا مرا ببخشد. يا مي دهم تا خداوند در ازايش به من بدهد. متأسفانه در ما اگر انجام کاري به ازاء دريافت چيز ديگري نباشد، هيچ صفت خيري صادر نمي شود و کسي جود و بخشش نمي کند. انگيزه اکثر مردم از انجام فعل نيکو اين است که ازايش را از خداوند بگيرند. اما انگيزه امير المؤمنين «عَلَيهِ السَلام» و ديگر بزرگان هرگز چنين نبوده است.

آنها فقط مي‌گويند:

«ما مي بخشيم همان گونه که خدا مي بخشد»

جناب شيخ الرئيس در نمط ششم اشارات مي فرمايند: «جود، بخشيدني را گويند که بلا عوض باشد»

بخوانید!  شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی؛ مجلس دوازدهم (قسمت اول)

خداوند نيز چنين است، مي بخشد اما هرگز در مقابل آن چيزي طلب نمي کند و احتياج به عوض ندارد. بلکه مي گويد: سرشت ذاتي من بر بخشش است. مثل اينکه چشم بگويد: سرشت ذاتي من بر ديدن است و گوش بگويد: بافت حقيقي من بر شنيدن است، يا اين که خورشيد بگويد: بافت حقيقي من بر نور دهندگي است. تمام موجودات عالم از حق درس گرفته اند، همه مي گويند: سرشت ذاتي تکويني ما بر اين است که به کار خود مشغول باشيم و در مقابل آن چيزي طلب نکنيم. در اين ميان فقط انسان است که کارهايش را در مقابل دريافت عوض انجام مي دهد. البته نمي گويم اينگونه بودن بد است بلکه اين يک نظر متوسط است. نه مي گوييم بد است و نه مي گوييم خوب است. فقط مي گوييم اينگونه افراد اگر بخششي هم کنند جواد حقيقي نمي باشند زيرا جواد حقيقي در مقابل جود خود چيزي طلب نمي کند. «انما نطعمکم لوجه الله لا نريد منکم جَزاءً و لا شکوراً»

بیشتر بخوانید: شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی / مجلس یازدهم، قسمت اول

مرد آن است که هزار مرتبه دست مردم را بگيرد و وقتي هم که افتاد هيچ انتظاري از ديگران نداشته باشد. اين را آيات قرآن و سيره ائمه ـ عليهم السّلام ـ به ما آموخته اند. به عنوان مثال آيه فوق اشاره به آن قضيه دارد که روزي امام حسن و امام حسين «عَلَيهِ السَلام»  مريض شده بودند و حضرت علي «عَلَيهِ السَلام» و حضرت فاطمه «عَلَيهاِ السَلام» نذر کرده بودند که اگر فرزندانشان بهبود يافتند سه روز روزه بگيرند.

بخوانید!  حضور و مراقبت استاد صمدی آملی / مجلس سوم (هدف از درس و بحث ها)

لازم به ذکر است که اين مطلب شما را به يک دستورالعمل قرآني و يک نکته اخلاقي توجه مي دهد و آن اينکه جناب اميرالمؤمنين «عَلَيهِ السَلام» و صديقه کبري «عَلَيهِا السَلام» با اينکه معصوم بوده و از اولياء الله بوده‌اند و تمام عالم را در اختيار داشته و مي‌توانستند با يک اشاره مريض را خوب کنند، اما باز دست تصرف دراز نکردند و نذر سه روز روزه کردند تا مريضشان خوب شود. معلوم مي شود با اين عمل خواسته اند به ما دستورالعمل بدهند. زيرا آنها براي شفاي مريض اصلاً نياز به گرفتن سه روز روزه نداشته اند. بلکه آنها اين کار را کرده اند تا به ما برنامه دهند که شما نيز براي شفاي مريضتان مي توانيد نذر کنيد که سه روز روزه بگيريد. و گرنه آنها به راحتي مي توانستند با اشاره اي مريض را خوب کنند.

کتاب شرح مراتب طهارت از رساله “وحدت از دیدگاه عارف و حکیم” علامه حسن زاده آملی می باشد که توسط استاد صمدی آملی شرح داده شده است.

 ادامه دارد…

مجله اینترنتی تحلیلک

نوشته های مرتبط

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی ؛ مجلس ششم (قسمت ششم)

سوخته

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی ؛ مجلس سوم (قسمت اول)

سوخته

برکات در تاریکی دلِ شب (قسمت دوم)

سوخته

دیدگاه خود را ثبت کنید