حکمت و فلسفه عارفانه

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی ؛ مجلس چهارم (قسمت اول)

شرح مراتب طهارت - علامه حسن زاده آملی

شرح مراتب طهارت

استاد صمدی آملی

مجلس چهارم – قسمت اول

«بسم الله الرحمن الرحیم»

مراتب طهارت:

طهارت ظاهری «طهارت بدن»

همانطوری که بین ظاهر و باطن عالم مناسبت وجود دارد و این ظاهر و باطن از هم تأثیر می‌پذیرند، بین روح و بدن انسان نیز ارتباط تام و کاملی برقرار است که هم بدن در روح تأثیر می‌کند و هم روح در بدن. اگر طهارت هم در مرتبه بدن و هم در مرتبه روح مراعات شود، تأثیر بسیار زیادی در انسان خواهد داشت. این است که برای آدمی هم طهارت ظاهری (مانند طهارت بدن و لباس) و هم طهارت باطنی که طهارت در مقام نفس، عقل، خیال، وهم، سِرّ و باطن است، نیاز می‌باشد.

طهارت بدن را باید مقدمه پاکی روح قرار داد و لذا حضرت آقا در ابتدای بحث طهارت فرموده اند: «طهارت بدن از ادناس و قاذورات و طهارت حواس از اطلاق و رها کردن آنها در ادراکاتی که بدان نیاز نیست» طهارت بدن از دنسها و قاذروات، همان طهارت بدن از نجاسات ظاهری است یعنی انسان بعد از دفع کثافات و نجاسات باید خودش را تطهیر کند.

الحمدلله اکنون مردم اجتماع ما به سمتی سوق پیدا کرده اند که سعی می‌کنند بیشتر طهارت بدن و لباس را رعایت کنند و با رشد بهداشت، مشکلاتی که در گذشته بر اثر عدم رعایت نظافت و پاکی وجود داشت، تا حدودی رفع شده است.

چند نکته مهم در طهارت ظاهری بدن:

انسان باید در چند مورد از اقسام طهارات ظاهری توجه زیادی داشته باشد؛ یکی از آنها طهارت بدن از جنابت است تا جایی که مواظب باشد حتی با بدن جنب به رختخواب نرود و نخوابد. بعضی از عزیزان رزمنده ما در ایام جنگ خاطرات بسیار خوشی را در این بخش از خودشان به یادگار گذاشته اند. امکان نداشت رزمنده ای شب جُنُب شود و تا صبح با جنابت به سر ببرد. حتی در هوای سرد زمستان منطقه بهمنشیر، خود را در آن رودخانه تطهیر می‌کردند.

طهارت ظاهری بدن باعث می‌شود که بدن معتدل شود و انسان در امور ظاهری بدن افراط و تفریط نکند تا آنجا که باعث می‌شود نفس نیز به اعتدال راه پیدا کند. آنچه مهم است این است که تأثیر نامطلوب جنابت بر روح شخص بسیار شدید است لذا در رفع این ناپاکی باید خیلی دقت شود.

دیگر اینکه انسان سعی کند خود را در مقابل اشیاء عالم برهنه نکند، در مقابل آفتاب و ماه و حیوانات و نظائر اینها خود را عریان نگاه ندارد. زیرا علاوه بر اینکه این موجودات شعور دارند همچنین با انسان مراوده شهودی نیز دارند.

همینطور پدر و مادر نیز باید آگاه باشند و مراعات بسیاری از مسائل را در مقابل فرزندانشان بکنند. مجامعت پدر و مادر در کنار گهواره فرزند یا کودک خردسال و یا فرزندی که در خواب است، بسیار تأثیر گذار می‌باشد. به همین دلیل روحیه بسیاری از فرزندان از همان دوران ابتدائی خراب می‌شود. چه بسا فرزند در دوران کودکی حتی در لحظاتی که خواب است روحیه و حالی را از پدر و مادر بگیرد که دیگر نشود با هیچ معلمی در دبستان و دبیرستان و با هیچ منبری در مسجد و حسینیه آن را تطهیر کرد. اینجا دیگر مسئولیت آن بر گردن پدر و مادر است.

مادری که قصد به مستراح بردن فرزند کودک خود را دارد باید مواظب باشد کودک رو به قبله و یا پشت به قبله نباشد که اگر چنین دقتی نکند فعل حرامی را مرتکب شده و این فعل بر کودک تأثیر گذار است. البته در روایات آمده است که اگر کودکی برای ادرار کردن، خود به سمت قبله نشست، کاری به او نداشته باشید چون او نمی‌فهمد، اما اگر صلاح دیدید راهنمایی اش کنید. همه اینها باعث می‌گردد که نفس کودک معتدل شود و آهسته آهسته جان او به طرف طهارت روحی پیش برود.

ادامه دارد…

مجله اینترنتی تحلیلک

نوشته های مرتبط

حضور و مراقبت استاد صمدی آملی / مجلس چهارم (استدعای علوّ درجه برای پیغمبر اکرم)/۱

سوخته

شرح مراتب طهارت استاد صمدی آملی ؛ مجلس دوم (قسمت دوم)

سوخته

چه خواهی که نداری و برای تو نیست؟!

سوخته

دیدگاه خود را ثبت کنید