دوشنبه/ 8 آذر / 1400

موت ارادی انسان ساز است / حضور و مراقبت استاد صمدی آملی (مجلس چهاردهم)

استاد صمدی آملی

موت ارادی انسان ساز است

در کتاب‌های فقه و اخلاق، تمام همت دین در این است که نفس را تا موقعی که با این جسم طبیعی است، به موت ارادی برساند و او را بمیراند، نه این‌ که با موت طبیعی بمیرد و ببیند چه خبر می‌شود. مردن به موت ارادی کمال است.

اگر می‌گویند گناه نکن برای این است که می‌خواهند ما را بمیرانند. می‌گویند غیبت نکن، دروغ نگو، نگاه حرام نکن، به حرام گوش نده و مراقبت داشته باش چون می‌خواهیم به موت ارادی برسی؛ لذا به عزیزان عرض کردم که چه‌ بسا گاه این نفرین‌ ها که به‌ ظاهر می‌بینید و فکر می‌کنید نفرین است، دعا در حق شخص است.

یکی از دوستان فرمودند ما نعلین یکی از بزرگان را بعد از اتمام جلسه، در خدمت ایشان ردیف می‌کردیم. ایشان می‌فرمود بگذارید سر جایش باشد صاحب مرده را. ما اوایل خیال می‌کردیم ایشان خودشان را نفرین می‌کنند، اما آرام‌ آرام رسیدیم به این‌ که این، یکی از بهترین دعاهاست.

خدا تو را بکشد؛ یعنی ان‌شاءالله خدا تو را بمیراند. این بهترین دعاست؛ زیرا مراد از این موت، موت ارادی است نه موت طبیعی. اصلا تمام احکام فقهی برای این است که تو بمیری و تمام دستورات اخلاقی که در کتاب‌ های اخلاقی فرمودند و گفته‌ اند گناه نکنید، برای این است که می‌خواهند تو را بمیرانند. این است که فرمودند: «موتوا قبل ان تموتوا»؛ قبل از اینکه شما را به موت طبیعی بمیرانند به موت ارادی بمیرید.

بیشتر بخوانید: موت طبیعی کمال نیست / حضور و مراقبت استاد صمدی آملی (مجلس چهاردهم)

تمام همت دین نازنین اسلام بر این است که یکایک افراد بشر به موت ارادی بمیرند. این موت ارادی حیات آور است. این موت، انسان‌ ساز است و ابتهاج ذاتی می‌دهد. مردن قبل‌ از میراندن کمال است، یعنی انسان در نشئه طبیعت باشد، شبانه‌ روز کسب‌ و کار هم داشته باشد ولی مرده باشد.

لذا مقصود از موتوا که به‌صورت امر است (بمیرید) همان موت ارادی است که کمال آور و لذت آور است. یعنی قبل‌ از آنکه مرگ طبیعی تو را فرا بگیرد، خودت به اختیار خودت بمیر. لذا به یک تعبیر، عالم، عالم جبر نیست، بلکه عالم اختیار و اراده است. و موت ارادی، بزرگ‌ ترین دلیل بر اراده شخص است تا از نشئه طبیعت بمیرد و به ماوراء طبیعت برود. به‌ همین دلیل است که یکی از آیاتی که انسان باید دم به دم به آن متلبس باشد آیه (استرجاع) یعنی آیه «انا لله و انا الیه راجعون» است. این آیه را برای کسی که موت طبیعی برایش حاصل‌ شده قرائت می‌کنیم اما بهتر این است که انسان، این آیه را برای موت ارادی انشاء کند و بر زبان بیاورد.

موت ارادی انسان ساز است
موت ارادی انسان ساز است

فرموده اند وقتی جناب سیدالشهدا به سوی کربلا به راه افتادند، بعد از این‌ که حُرّ از حضرت ممانعت به عمل آورد تا نگذارد حضرت به سوی مدینه بازگردد، امام سیدالشهداء، راهی غیر از راه مدینه و کوفه را انتخاب فرمودند و در مسیر راه بر بالای شتر، به تعبیر روایت به خواب رفتند. وقتی از خواب بیدار شدند آیه استرجاع را بر زبان مبارکشان جاری فرمودند: «انا لله و انا الیه راجعون».

فرزند بزرگوارشان علی‌ اکبر دید پدر آیه استرجاع را می‌خواند عرض کرد: پدر جان چرا آیه استرجاع را تلاوت فرمودید. امام فرمود: الان در هنگام استراحت بر روی شتر، دیدم که پیشاپیش ما اسب‌ سواری می‌رود و می‌گوید این گروه به سوی مرگ روانند.

عزیزان! درست است که اگر کسی در میدان جنگ تسلیم دشمن نشود و به شهادت برسد، به‌ ظاهر موت او موت طبیعی است لکن چون قبل‌ از آن به موت ارادی مرده‌ اند لذا شهادت در بخش موت طبیعی برای آنان کمال محسوب می‌شود و لذا موت و شهادت تمامی شهدای کربلا و خود حضرت امام حسین علیه‌السلام به موت ارادی است. این موت ارادی است که ارزش دارد، اگرچه به‌ ظاهر به موت طبیعی مقتول شدند. «انا لله و انا الیه راجعون».

والحمدلله رب‌ العالمین
پایان مجلس چهاردهم

بیشتر بخوانید: در عالم فقط خودت را باش

کتاب حضور و مراقبت استاد صمدی آملی مجموعه سخنرانی های ایشان در مشهد مقدس و در محضر امام رضا علیه السلام در سال ۱۳۷۸ است.

مجله اینترنتی تحلیلک

اسکرول به بالا