جمعه/ 30 مهر / 1400

نرخ تورم بی سابقه در کشور محتمل است

مساله تورم و پیش‌بینی آن همچنان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سیاستمداران و کارشناسان است و با تغییر دولت نیز این دغدغه، بزرگ‌تر و حساس‌تر شده است، چرا‌ که براساس آخرین گزارش بانک مرکزی از حساب‌های فصلی ایران، تا خرداد سال جاری نقدینگی به بیش از 3705 هزار میلیارد تومان و پایه پولی نیز به بیش از 500 هزار میلیارد تومان رسیده است.

تورم سالانه تیر ماه نیز 44.2درصد گزارش شد که نسبت به قله تورمی 30 سال اخیر حدود 5.2درصد فاصله دارد و به نظر می‌رسد اگر شرایط فعلی تداوم یابد، چه بسا تورم کشور به بالاتر از 50درصد برسد.

مسعود دانشمند، عضو اتاق بازرگانی ایران چندی پیش و در گفت‌وگو با یکی از رسانه‌ها اعلام کرده بود که «با تداوم مسیر فعلی، شاید در پایان سال نسبت به سال گذشته نرخ تورم 20‌درصد بیشتر شود. سال گذشته میزان تورم 40درصد بود و تا پایان سال می‌تواند به 60درصد برسد که رقم بسیار زیادی است.»

او ادامه داده بود که «در مورد روند افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش پول ملی، تا زمانی که ما نتوانیم تولید را رونق دهیم؛ بیکاری، تورم و کاهش ارزش پول ملی وجود دارد. اگر تولید توسعه بیابد طبیعی است که اشتغال هم توسعه پیدا کند. واحد تولیدی که الان نیمه تعطیل است نیروی انسانی می‌گیرد و اشتغال در کشور توسعه پیدا می‌کند. با توسعه اشتغال دیگر دولت نیازی ندارد که پول بدون پشتوانه چاپ کند، چرا که چرخش پول درآمد دولت را تامین می‌کند. در این صورت و عدم افزایش نقدینگی تورم کاهش می‌یابد، با کاهش تورم نیز پول ملی هم به تدریج ارزش خود را پیدا می‌کند.»

او در ادامه صحبت‌های خود گفته بود که «تولید باید هم برای داخل و هم برای صادرات باشد، برای تولید نیاز به واردات نیز داریم. برای توسعه صادرات و واردات که پیش‌نیاز تولید است باید نظام بانکی ما اصلاح شود. برای این کار هم باید مشکلات FATF و سوییفت خود را حل کنیم. با حل این مشکل دست‌کم می‌توانیم ارز حاصل از صادرات نفت، گاز، پتروشیمی و… را به کشور بازگردانده و آن را در خدمت چرخه تولید قرار دهیم.»

احمد حاتمی یزد، کارشناس اقتصادی نیز روز گذشته به صورت تلویحی بر اقتصاد با تورم بالاتر در سال جاری تاکید کرد و درخصوص نگرانی‌ها از شرایط اقتصادی بدون برجام گفت: «نگرانی کارشناسان از وضعیت اقتصادی با ادامه همین روند و عدم لغو تحریم‌ها بجاست و معتقدم با ادامه این شرایط نرخ تورم بی‌سابقه‌ای را تجربه خواهیم کرد و رکورد می‌زنیم. چند عامل را باید به صورت زنجیره‌ای در هم دیگر ببینیم؛ مهم‌ترین موضوع این است که درآمد دولت به دلیل تحریم‌های نفتی و عدم فروش نفت کاهش یافته است. درآمد حاصل از فروش نفت و گاز، درآمد مالیات و درآمد گمرک عمده درآمد دولت است که هر سه مورد به دلیل تحریم‌ها کاهش پیدا کرده‌ است که بیشترین افت درآمد را در بخش نفت و گاز داشتیم به‌طوری که به 10درصد رسیده است.»

او در بخش دیگری از سخنان خود افزود: «از سوی دیگر به دلیل کاهش ذخایر ارزی و نبود ارز، توان خط تولید بسیار کاهش یافته و سود کارخانه‌ها و تولید کم شده و اساسا برخی صنایع به مرحله تعطیلی رسیده‌اند، بنابراین به همان نسبت درآمدهای مالیاتی هم کاهش پیدا می‌کند و احتمالا آنچه به عنوان مالیات در بودجه آمده، قابل وصول نیست.»

به باور او واردات نیز به دلیل تحریم‌ها کاهش یافته و کمتر هم می‌شود، چرا که ارزی وجود ندارد که خرید خارجی انجام شود به دنبال آن درآمد گمرکات هم کاهش پیدا می‌کند.

این کارشناس اقتصادی در ادامه گفت: «در حالی که هزینه‌های دولت از جمله صندوق‌های بازنشستگی، پرداخت حقوق و دستمزد، درمان و آموزش و… تغییر نکرده بلکه افزایش یافته؛ وقتی از محل این سه مورد که عمده درآمدهای دولت را تامین می‌کنند، کاهش پیدا می‌کند بنابراین دولت با کسری بودجه مواجه می‌شود و تنها اقدامی که می‌تواند انجام دهد این است که بودجه عمرانی را کاهش دهد یا حذف کند.»

حاتمی یزد ادامه داد: «در حال حاضر حدود 3 میلیون نفر از دولت حقوق دریافت می‌کنند. در این شرایط دولت‌ها چه دولت روحانی و چه دولت رییسی برای اینکه بتواند حقوق این افراد را بپردازد چاره‌ای جز چاپ پول ندارد و این به معنای افزایش نقدینگی است که این اقدام هم به‌طور مستقیم باعث رشد نرخ تورم می‌شود.»

حاتمی یزد درباره سرنوشت نرخ دلار در این شرایط اقتصادی ادامه داد: «‌کسی به صورت دقیق و قاطع نمی‌تواند از نرخ ارز در آینده حرفی بزند اما با ادامه همین روند موجود ادامه دلار 40 هزار تومانی تا پایان سال وجود دارد. به هر حال عامل تعیین‌کننده در نرخ دلار و ارز موضوع برجام است، امروز مساله برجام از نان شب برای مردم واجب‌تر است.»

 

منبع: اعتماد

مجله اینترنتی تحلیلک

اسکرول به بالا