پنج‌شنبه/ 1 مهر / 1400

کتاب‌ های مورد علاقه مترجمان در جهان

 

بدون خواندن کتاب‌هاي ترجمه‌شده، تنها به بخش کوچکي از ادبيات [و همچنين دانش] جهاني دسترسي داريم. اين مساله حتي براي فرهنگ‌هاي غالب امروز و زبان انگليسي که به زبان واسطه در تمام دنيا تبديل شده هم مصداق دارد. تنها بخش کوچکي از ادبيات دنيا اين شانس را داشته که به زبان انگليسي راه پيدا کند. اما کدام کتاب در دنيا اين شانس را داشته که بيشتر از هر کتاب ديگري به زبان‌هاي ديگر ترجمه شود؟

جواب ساده است: «شازده کوچولو». اين اثر ماندگار اگزوپری که توانسته بين کودکان و بزرگسالان (به‌خصوص بين بزرگسالان) و مخاطب عام و خاص به يک نسبت محبوبيت داشته باشد. کتابي که به 380 زبان مختلف در دنيا ترجمه شده است.

بعد از آن «ماجراهاي پينوکيو»ست نوشته‌ي کارلو کولودي. اين يکي هم داستاني است هم براي کودکان و هم براي بزرگسالان (به‌خصوص کودکان) و رفته رفته به بخشي از فرهنگ جهاني تبديل شده است. ماجراهاي پينوکيو هم به بيش از 300 زبان مختلف ترجمه شده. هردوي اين‌ها داستان‌هاي کلاسيک و کودکانه هستند که دهه‌ها از نوشته شدن آن‌ها مي‌گذرد.

از قضا در ميان کتاب‌هاي بريتانيايي هم آن کتابي که بيشترين ترجمه از آن صورت گرفته هم يک کتاب سوررئال است که در ظاهر براي کودکان نوشته شده. «آليس در سرزمين عجايب» نوشته لوييس کارول که با منطق دنياي آن که شبيه خواب‌هاست آشناييم. اما اگر مجموعه کتاب‌هاي هري پاتر را يک کتاب درنظر مي‌گرفتيم عنوان سوم به آن‌ها مي‌رسيد.

شايد تعجب کنيد اما در ميان کتاب‌هاي آمريکايي بيشترين ترجمه به زبان‌هاي گوناگون سهم کتابي شده که نه براي کودکان نوشته شده و نه حتي در حوزه ادبيات است. «راه‌هاي شادماني» نوشته رون هوبارد به 112 زبان ديگر ترجمه شده و کتاب خودياري هم نيست. «راه‌هاي شادماني» مربوط به کليساي ساينتولوژي است و کتاب شامل 21 درس اين فرقه مسيحي در دهه هشتاد ميلادي نوشته شده است.

مي‌خواهيد بدانيد در هر قاره‌اي و هر کشور و هر زباني چه کتابي بيش از هر کتاب ديگري به زبان‌هاي مختلف ترجمه شده است؟ خلاصه‌اي از آن‌ها را آورده‌ايم:

اروپا:

انگلستان: «آليس در سرزمين عجايب» نوشته لوييس کارول – 175 زبان

فرانسه: «شازده کوچولو» آنتوان دوسنت اگزوپري – 380 زبان

آلمان: «عطر: داستان يک قاتل» پاتريک سوسکيند – 49 زبان

ايتاليا: «ماجراهاي پينوکيو» کارلو کولودي – +300 زبان

روسيه: «جنگ و صلح» اثر لف تولستوي – +49 زبان

يونان: «مصائب يوناني» اثر نيکوس کازانتزاکيس – 16 زبان

اسپانيا: «دن کيشوت اهل لا مانش» اثر ميگل د سروانتس – +140 زبان

سوئد: «پي‌پي جوراب بلند» از آستريد ليندگرن – +70 زبان

لهستان: «کجا مي‌روي» نوشته‌ي هنريک آدام الکساندر پيوس سنکيويچ – +59 زبان

اوکراين: «وصيت‌نامه» مجموعه اشعار تاراس شوچنکو – +150 زبان

آلباني: «ژنرال ارتش مرده» نوشته‌ي اسماعيل کاداره – +45 زبان

دانمارک: «قصه‌هاي پريان اندرسن» قصه‌هاي هانس کريستين اندرسن – 160 زبان

هلند: «خاطرات يک دختر جوان» دفترچه خاطرات آن فرانک – 70 زبان

چک: «سرباز خوب» نوشته‌ي ياروسلاو هاشک – +58 زبان

ايرلند: «پسري در پيژامه راه‌راه» از جان بوين – 47 زبان

پرتغال: «بالتازار و بليموندا» اثر ژوزه ساراماگو – +13 زبان

ترکيه: «نام من سرخ»  نوشته‌ي اورهان پاموک – +60 زبان

بلاروس: «جنگ چهره زنانه ندارد: يک تاريخ شفاهي از زنان» از سوتلانا الکسيويچ – +15 زبان

آذربايجان: «خمسه نظامي گنجوي» – +10 زبان

آسيا:
از قاره آسيا موراکامي بيشتر از هر نويسنده ديگري آثارش به زبان‌هاي ديگر ترجمه شده است. او در کشور خودش البته نويسندگان مشهور ديگري چون کوبو آبه و يوکيو ميشيما و ياسوناري کاواباتا را هم ديده است و البته موراکامي از فرهنگ‌هاي غيرژاپني هم تاثيرات زيادي گرفته است. اما برخلاف تصور اوليه، از چين و کره و هندوستان اسم‌هايي مي‌بينيد که شايد انتظارش را نداشتيد.

چين: «داستان واقعي اي‌اچ‌کيو» لو ژون – +14 زبان

هندوستان: «اتوبيوگرافي يک مرتاض» نوشته‌ي پاراماهانسا – +50 زبان

ژاپن: «جنگل نروژي» هاروکي موراکامي – +50 زبان

ايران: «بوف کور» اثر صادق هدايت – +8 زبان

کره‌جنوبي: «اشک‌هاي روح من» نوشته‌ي کيم هيون هوئي – +8 زبان

پاکستان: اشعار احمد فيض – +7 زبان

افغانستان: «هزار خورشيد تابان» نوشته‌ي خالد حسيني – +37 زبان

لبنان: «من شهرزاد را کشتم: اعترافات يک زن عرب عصباني» نوشته‌ي جومانا حداد – +7 زبان

قاره آمريکا:
ايالات متحده آمريکا – «راه‌هاي شادماني» هوبارد – +112 زبان

مکزيک: «پدرو پارامو» نوشته خوان رولفو – +35 زبان

کانادا: «آن شرلي» لوسي مونتگومري – +36 زبان

برزيل: «کيمياگر» پائولو کوئيلو – +80 زبان

آرژانتين: «الف» داستان کوتاهي از خورخه لوييس بورخس – 25 زبان

کلمبيا: «صدسال تنهايي» اثر گابريل گارسيا مارکز – +49 زبان

پرو: «خانه سبز» از ماريو بارگاس يوسا – +19 زبان

شيلي: «2666» از روبرتو بولانو – +28 زبان

اروگوئه: «دشت‌هاي باز آمريکاي لاتين» نوشته ادواردو گاليانو – 12 زبان

قاره آفريقا:

مصر: «زنان در نقطه صفر» از نوال السعداوي

مراکش: «پدر به من بگو نژادپرستي يعني چه؟» از طاهر بن جلون

نيجريه: «همه چيز فرو مي‌پاشد» اثر چينوآ آچبه –

آفريقاي جنوبي: «هابيت» از جي‌آر‌آرتالکين

کامرون: «پسر خانه» فرديناند اويوبو

 

مجله اینترنتی تحلیلک

اسکرول به بالا