سه‌شنبه/ 15 آذر / 1401

ضرب المثل ها و کنایه های فارسی

بسیاری از ما چه جوان و چه پیر، چه زن و چه مرد، در زندگی روزمره خود از ضرب المثل ها و کنایه های بسیاری استفاده می کنیم که شاید معنی دقیق و درست آن را هم نمی دانیم و یا شاید کسانی باشند که گنجینه لغات، ضرب المثل و کنایه آنها کم باشد. به همین دلیل می خواهیم در کنار هم به ضرب المثل ها و کنایه های فارسی اشاره کنیم و به معنی و ریشه آن ها بپردازیم. با ما همراه باشید.

امثال و حکم دهخدا

علی‌اکبر دهخدا (زاده ۱۲۵۷ تهران – درگذشته ۷ اسفند ۱۳۳۴ تهران)، ادیب، لغت‌شناس، سیاست‌مدار و شاعر ایرانی است. او مؤلف و بنیان‌گذار لغت‌نامه دهخدا نیز بوده ‌است.

کتاب امثال و حکم یک مجموعه بزرگ چهار جلدی است که در سال ۱۳۱۰ تالیف شد. این کتاب شامل پنجاه‌ هزار ضرب‌المثل و جملات قصار و ابیات قدیمی و پراکنده است.

فرهنگ فارسی عامیانه ابوالحسن نجفی

ابوالحسن نجفی، زبان شناس، مترجم، ویراستار بزرگ کشور و عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در سال ۱۳۰۸ متولد شد.

آنچه در این فرهنگ آمده است لغات و ترکیبات و تعبیرات زبان عامیانه و روزمره متداول مردم تهران در قرن چهاردهم هجری است. از این رو نگارنده گویش های محلی و اصطلاحات و تعبیرات شهرستانی را کنار گذاشته و برای انتخاب مثال ها از آثاری استفاده کرده است که اول پس از سال ۱۳۰۰ هجری شمسی نوشته و منتشر شده باشد و ثانیا نویسنده آنها زاده تهران یا پرورش یافته در تهران بوده باشد.

کوچه احمد شاملو

احمد شاملو متولد ۲۱ آذر ۱۳۰۴ است و در ۲ مرداد ۱۳۷۹ درگذشت. تخلص او  الف. بامداد و الف. صبح است.

شاملو شاعر، فیلم‌ساز، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس و از دبیران کانون نویسندگان ایران بود.

موضوعات کتاب کوچه؛ امثال‌ و حکم، تمثیلات، باورهای کوچه، چیستان، خواب‌گزاری، اذکار و اوراد، دوا و درمان، قصه و متل، احکام، بازی و ترانه، تصنیف، زبان پیچک، سوگند و ماشین‌نوشته (ادبیات کامیونی یا جاده‌ای) است.

چند دهه از عمر احمد شاملو صرف گردآوری و تدوین این کتاب شد و چهارده جلد از آن به چاپ رسید. بعد از شاملو سرپرستی این مجموعه بر عهده همسرش آیدا سرکیسیان قرار گرفت.

ضرب المثل های معروف ایران مهدی سهیلی

مهدی سهیلی ۷ تیر ۱۳۰۳ به دنیا آمد و در ۱۸ مرداد ۱۳۶۶درگذشت.

سهیلی شاعر و نویسنده ایرانی بود و سال‌ها در رادیو ایران برنامه اجرا کرد. او در زمینه نمایش نامه‌نویسی نیز فعالیت داشته ‌است.