سه‌شنبه/ 30 شهریور / 1400

غزل 18 حافظ (ساقیا آمدن عید مبارک بادت) به همراه شرح

شرح غزل 18 حافظ / ساقیا آمدن عید مبارک بادت

ساقیا آمدن عید مبارک بادت
وان مواعید که کردی مرواد از یادت

در شگفتم که در این مدت ایام فراق
برگرفتی ز حریفان دل و دل می‌دادت

برسان بندگی دختر رز گو به درآی
که دم و همت ما کرد ز بند آزادت

شادی مجلسیان در قدم و مقدم توست
جای غم باد مر آن دل که نخواهد شادت

شکر ایزد که ز تاراج خزان رخنه نیافت
بوستان سمن و سرو و گل و شمشادت

چشم بد دور کز آن تفرقه‌ات بازآورد
طالع نامور و دولت مادرزادت

حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح
ور نه طوفان حوادث ببرد بنیادت

بیشتر بخوانید: زندگینامه حافظ شیرازی شاعر و حکیم قرن هشتم

شرح غزل 18 حافظ / ساقیا آمدن عید مبارک بادت
ساقیا آمدن عید مبارک بادت

شرح غزل 18 حافظ (غزل ساقیا آمدن عید مبارک بادت)

ساقیا آمدن عید مبارک بادت
وان مواعید که کردی مرواد از یادت

ای ساقی فرارسیدن عید بر تو مبارک باد و خدا کند وعده هایی را که داده بودی فراموشت نشود.

عید: مراد عید فطر در پایان ماه رمضان است.

مواعید: وعده ها

در شگفتم که در این مدت ایام فراق
برگرفتی ز حریفان دل و دل می‌دادت

شگفتا که در این دوران جدایی از یاران بریدی و دلت نیز راضی به این کار شد.

فراق: جدایی / در اصطلاح صوفیه مقام غیبت را که عاشق از وحدت با معشوق محجوب باشد، می گویند.

برسان بندگی دختر رز گو به درآی
که دم و همت ما کرد ز بند آزادت

ای ساقی ارادت و خدمت ما را به شراب برسان و بگو که لحظه ای از پرده خم بیرون بیا که دعای ما تو را از حبس رهانید.

دختر رز: دختر انگور، شراب

بیشتر بخوانید: حافظ شیرازی شاعری بی همتا

شادی مجلسیان در قدم و مقدم توست
جای غم باد مر آن دل که نخواهد شادت

شادی باده نوشان اهل مجلس بستگی به آمدن تو دارد و آن دلی که تو را شاد نخواهد، جایگاه غم و اندوه باد.

مجلسیان: می خواران حاضر در بزم

شکر ایزد که ز تاراج خزان رخنه نیافت
بوستان سمن و سرو و گل و شمشادت

سپاس خدا را که در مدت فراق و تعطیل میخانه به باغ زیبای تو آسیبی نرسید و قامت سروگون تو و رخسار چون گلت از تاراج خزان محفوظ ماند.

تاراج خزان: غارتگری پاییز، در اینجا شاید مراد سخت گیری محتسب در مورد شراب خوردن باشد.

رخنه یافتن: آسیب دیدن

بیشتر بخوانید: حافظ انسان شناس بزرگ؛ نوشته ای از دکتر دینانی

چشم بد دور کز آن تفرقه‌ات بازآورد
طالع نامور و دولت مادرزادت

چشم بد از تو دور باد که بخت بلند و اقبال مادرزادی ات تو را از دست جدایی و پراکندگی رها کرد و دوباره به جمع یاران آورد.

طالع نامور: بخت بلند و ارزنده

بیشتر بخوانید: بررسی رزق و روزی در اشعار حافظ شیرازی

حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح

حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح
حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح

حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح
ور نه طوفان حوادث ببرد بنیادت

ای حافظ دولت جام شراب را از دست مده در غیر این صورت حوادث روزگار اساس و بنیادت را نابود خواهد کرد.

دولت: سعادت

کشتی نوح: استعاره از جام شراب

 

در این شرح غزل حافظ از کتاب های حافظ نامه، شاخ نبات حافظ و حافظ معنوی نیز استفاده شده است.

حافظ نامه؛ که به مفاهیم کلیدی ابیات دشوار حافظ توسط بهاء الدین خرمشاهی پرداخته شده است.

شاخ نبات حافظ؛ شرح غزل حافظ است که توسط دکتر محمدرضا برزگر خالقی نوشته شده است.

حافظ معنوی؛ غزلیات حافظ شیرازی به روایت دکتر دینانی است.

 

مجله اینترنتی تحلیلک

اسکرول به بالا