گردشگری

«کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

3d00b094 68e4 4026 843f 8c18d2cc7a14 - «کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

همراهان همیشگی مجله اینترنتی تحلیک، در این بخش قصد داریم با معرفی اماکن گردشگری ایران در خدمت شما باشیم. امیدواریم که شما عزیزان بتوانید به این اماکن زیبا سربزنید و خوشحال می شویم که تجربه های خودتان را با ما به اشتراک بگذارید. این مطلب به معرفی کاروانسرای خانات تهران اختصاص دارد.

 

«کاروانسرای خانات»

کاروانسرای خانات یکی از آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری شهر تهران و یکی از آثار به یادگار مانده از دوران قاجار است. کاروانسرای خانات در سال ۱۳۸۲ با شماره ۱۰۴۱۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

کاروانسرای خانات ۱۰ هزار متر مربع وسعت دارد و به عنوان بزرگترین بنای موجود در بافت تاریخی شهر تهران شناخته می شود. نقشه این بنا مستطیل شکل است، مستطیلی که دور تا دورش حجره هایی ایجاد شده اند. در هر ضلع این چهار ضلعی ۱۳ حجره و در کل ۵۴ حجره در این کاروانسرا وجود دارد.

x 1000 نمایی دیگر از کاروانسرای خانات پس از مرمت و پیش از بازگشایی مجدد 5bac94f45447d 570x286 - «کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

کاروانسرای خانات بنایی دو ایوانی است. یک ایوان در سمت شرق و ایوان دیگر در سمت غرب بنا قرار گرفته است. ورودی اصلی بنا ایوان سمت شرق است که از بازار امین السلطان هم می توان به آن دسترسی یافت.

بیشتر مصالحی که در ساخت کاروانسرای خانات به کار رفته اند، آجر و سنگ و ملات گچ، آهک و گل هستند. عمده تزئینات موجود در بنا نیز تزئینات زیبای آجرکاری و گره سازی هستند. درب اصلی ورودی این بنا از نوعی چوب روسی ساخته شده است. این درب ۵ متر ارتفاع دارد و حدود ۴۰ گل میخ فلزی روی آن نصب شده اند. اطراف این در را با فرمایشاتی از حضرت امیر مومنان علی علیه السلام که درباره آداب تجارت است، تزئین کرده اند.

بخوانید!  معرفی باغ موزه مینیاتور تهران میراث جهانی ایران

1cb25e9a 05d9 47bf 97d7 dc16b4aa0b69 570x290 - «کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

در گذشته دور تا دور تهران قدیم، دروازه ها و دیواری وجود داشت. تا اواسط سلطنت ناصرالدین شاه، هنوز حصار دوره صفوی دور تهران باقی مانده بود. در این دوران ناصر الدین شاه دیوار صفوی را خراب و حصاری موسوم به حصار ناصری را دورتا دور تهران کشید. بنابراین، شهر تهران بزرگ تر شد و کاروانسرای خانات هم که در مسیر جاده عبد العظیم بنا شده بود، به درون حصار شهر افتاد.

می توان تاریخ ساخت این کاروانسرا را اواخر دوران حکومت ناصر الدین شاه و حدود سال ۱۲۶۱ شمسی دانست. این بنا در نقشه های به جا مانده از تهران که توسط نجم الملک تهیه شده است و مربوط به سال ۱۲۷۰ است دیده می شود، همچنین معماری عمارت کاروانسرا شبیه به معماری های اواخر دوره ناصرالدین شاه است.

Untitled 2 1 850x400 1 570x268 - «کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

تخمین زده می شود عمر کاروانسرا حدود ۱۸۰ سال باشد. این بنای تاریخی، بزرگترین بنای ساخته شده در بافت تاریخی شهر تهران است.

بنای خانات، در طول تاریخ، بارها آسیب دیده، ولی دوباره مرمت شده است. در سال ۱۳۵۷، بر اثر آتش سوزی درب های غربی و شرقی بنا مسدود شدند. پس از آتش سوزی، این بنا چندین بار تغییر کاربری داد.

هنوز می توان شور و شوق تجارت را در مجاورت این کاروانسرا مشاهده کرد. دور تار دور بنا کسبه و بازاریون در حال کسب روزی هستند. این کاروانسرا در تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۲در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و امروزه از این مکان به عنوان بورس خشکبار تهران استفاده می شود.

کاروانسرای خانات5 495x330 - «کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

فضای بیرونی کاروانسرای خانات که ایوان بیرونی اطراف دیوارهای کاروانسرا را تشکیل می داد، اکنون تبدیل به دکان های فروش حبوبات و گیاهان دارویی و ادویه شده است. شیروانی‌ های فلزی و تغییراتی که در فضای بیرونی انجام شده معماری بیرونی کاروانسرا را از میان برده است و تنها فضای داخلی کاروانسرا بازسازی و احیا شده است.

بخوانید!  معرفی موزه حشره شناسی هایک میرزایانس

کاروانسرای خانات توسط موسی خان امين الملک در سال ۱۳۲۹ هجری قمری به آقای حاج سيد علی اردهالی واگذار گرديد و بعد از آن تاريخ تاکنون در مالکيت اين خانواده باقی مانده است. مرمت و بازسازی كاروانسرا با پیشنهاد خانواده اردهالی كه مدیریت آن مجموعه را بر عهده دارد، تحت حمایت شهرداری منطقه ۱۲ و سازمان میراث فرهنگی در اواخر خرداد ۱۳۸۲ آغاز و در اسفند ۱۳۸۷ به انجام رسید.

کاروانسرای خانات4 330x330 - «کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

محوطه زيباي کاروانسرای خانات با الگوی برگرفته طرح های باغ ايرانی فضای مناسبی را برای برگزاری مراسم آئين های ملی، مذهبی را ايجاد نموده است.

این بنا ضمن حفظ هويت تاريخی و معماری زيبای ايرانی، مرکز تجاری فرهنگی با عرضه هنرهای دستی، اقدام گردشگری، سوغات و ايجاد بازارچه و جمعه بازار صنايع دستی، عتيقه جات و هنرهای تجسمی مورد استفاده قرار می گيرد.

bc51780b 559e 44dd b21b 8991ea17b87c 528x330 - «کاروانسرای خانات» یادگاری بجا مانده از دوران قاجار

امروزه در گوشه ای از این کاروانسرا، سفره خانه ای سنتی دایر کرده اند که بعد از بازدید از بنا می توانید به آن سری بزنید.

آدرس: شمال میدان شوش- جنوب چهار راه مولوی- میدان امین السلطان- خیابان صاحب – کاروانسرای خانات.

بهترین راه دسترسی به این مکان، استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی است. می توانید از طریق مترو، به ایستگاه مولوی رفته و از آن جا تا خیابان صاحب جمع و کاروانسرای خانات پیاده روی کنید.

 

مجله اینترنتی تحلیلک

نوشته های مرتبط

اماکن گردشگری: معرفی کاخ سعدآباد تهران

نویسنده

معرفی موزه مقدم تهران خانه ای زیبا از دوران قاجار

نویسنده

معرفی باغ موزه مینیاتور تهران میراث جهانی ایران

نویسنده

دیدگاه خود را ثبت کنید