مجله اینترنتی تحلیلک

دوشنبه/ 7 خرداد / 1403
Search
Close this search box.
شرح غزل 267 حافظ / ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس

شرح غزل ۲۶۷ حافظ / ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس

در این مطلب به غزل 267 حافظ با مطلع ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس پرداختیم و ضمن ارائه نسخه صحیح این شعر به شرح و تفسیر آن پرداخته ایم.

غزل ۲۶۷ حافظ (ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس) به همراه شرح

شرح غزل ۲۶۷ حافظ / ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس

ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس
بوسه زن بر خاک آن وادی و مشکین کن نفس

منزل سلمی که بادش هر دم از ما صد سلام
پر صدای ساربانان بینی و بانگ جرس

محمل جانان ببوس آن گه به زاری عرضه دار
کز فراقت سوختم ای مهربان فریاد رس

من که قول ناصحان را خواندمی قول رباب
گوشمالی دیدم از هجران که اینم پند بس

عشرت شبگیر کن می نوش کاندر راه عشق
شب روان را آشنایی‌ هاست با میر عسس

عشقبازی کار بازی نیست ای دل سر بباز
زان که گوی عشق نتوان زد به چوگان هوس

دل به رغبت می‌ سپارد جان به چشم مست یار
گر چه هشیاران ندادند اختیار خود به کس

طوطیان در شکرستان کامرانی می‌ کنند
و از تحسر دست بر سر می‌ زند مسکین مگس

نام حافظ گر برآید بر زبان کلک دوست
از جناب حضرت شاهم بس است این ملتمس

بیشتر بخوانید: زندگینامه حافظ شیرازی شاعر و حکیم قرن هشتم

شرح غزل 267 حافظ / ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس
شرح غزل ۲۶۷ حافظ / ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس

شرح غزل ۲۶۷ حافظ (شرح غزل ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس)

ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس
بوسه زن بر خاک آن وادی و مشکین کن نفس

ای صبا اگر بر ساحل رود ارس گذر کردی، بر خاک آن دیار بوسه بزن و نفس خود را از بوی خوش آن عطرآگین کن.

منزل سلمی که بادش هر دم از ما صد سلام
پر صدای ساربانان بینی و بانگ جرس

جایگاه معشوق که پیوسته از سوی ما صد سلام بر او باد، خواهی دید که پر از صدای ساربان و زنگ شتران است. یعنی شیفتگان و عاشقان معشوق کاروان در کاروان به کوی او در رفت و آمد هستند.

سلمی: نام معشوقه ای در عرب و از عرایس شعری است، مجازا بر هر معشوقی اطلاق می شود.

جرس: زنگی که بر گردن شتر کاروان می بستند.

بیشتر بخوانید: حافظ شیرازی شاعری بی همتا

محمل جانان ببوس آن گه به زاری عرضه دار
کز فراقت سوختم ای مهربان فریاد رس

ای صبا به کجاوه محبوب بوسه بزن. آنگاه با ناله و زاری بیان کن که ای محبوب مهربان از دوری و هجران تو سوختم، به فریادم برس.

محمل: کجاوه

من که قول ناصحان را خواندمی قول رباب
گوشمالی دیدم از هجران که اینم پند بس

من که سخن ناصحان را چون نغمه رباب می دانستم از دوری و فراق یار چنان گوش مالی دیدم که همین پند برای همیشه من را کافی است.

قول: سخن و گفتار

گوش مالی: تنبیه

عشرت شبگیر کن می نوش کاندر راه عشق
شب روان را آشنایی‌ هاست با میر عسس

به عیش و شادی سحرگاهی بپرداز و باده بنوش که در راه عشق میان عیاران و عاشقان شبانه با مهتر نگهبانان آشنایی هاست.

شبگیر: سحرگاه

عسس: نگهبانان

بیشتر بخوانید: حافظ انسان شناس بزرگ؛ نوشته ای از دکتر دینانی

عشقبازی کار بازی نیست ای دل سر بباز
زان که گوی عشق نتوان زد به چوگان هوس

ای دل کار عشق بازی و هوس نیست. جان خود را فدا کن و سر بباز زیرا که عشق و هوس یکی نیست و نمی توان گوی عشق را با چوگان هوس زد.

دل به رغبت می‌ سپارد جان به چشم مست یار
گر چه هشیاران ندادند اختیار خود به کس

دل با میل و رغبت جان خود را به چشم مست و دلفریب معشوق می سپارد اگرچه عاقلان اختیار خود را به کسی ندادند، خاصه که مست باشد.

طوطیان در شکرستان کامرانی می‌ کنند
و از تحسر دست بر سر می‌ زند مسکین مگس

طوطیان در کنار شکر در عیش و شادی و کامرانی هستند و این مگس بیچاره را نگاه کن که چگونه از حسرت دوری از شکر، دست بر سر می زند و محروم و بی نصیب است.

بیشتر بخوانید: بررسی رزق و روزی در اشعار حافظ شیرازی

نام حافظ گر برآید بر زبان کلک دوست
از جناب حضرت شاهم بس است این ملتمس

اگر نام حافظ بر قلم یار جاری شود همین تقاضا و درخواست از درگاه شاه برایم کافی است.

ملتمس: تقاضا: التماس شده

زبان کلک: نوک قلم

 

در این شرح غزل حافظ از کتاب های حافظ نامه و شاخ نبات حافظ نیز استفاده شده است.

حافظ نامه؛ که به مفاهیم کلیدی ابیات دشوار حافظ توسط بهاء الدین خرمشاهی پرداخته شده است.

شاخ نبات حافظ؛ شرح غزل حافظ است که توسط دکتر محمدرضا برزگر خالقی نوشته شده است.

 

مجله اینترنتی تحلیلک

تعبیر فال شرح غزل ۲۶۷ حافظ / ای صبا گر بگذری بر ساحل رود ارس

مدت زمان زیادی است که دور از یار و در حال انتظار هستی؛ به دنبال پیک و واسطه‌ای می‌گردی که حرف دل تو را به او برساند. نمی‌دانی که آیا او نیز به همین اندازه تو را دوست دارد یا نه؟ اضطراب زیادی داری. اینقدر غصه نخور و قدمی برای صحبت کردن با او پیش بگذار. خودت نیز می‌دانی عاشقی جز عذاب و درد چیز دیگری ندارد اما به خاطر عشقت زندگی می‌کنی. منتظر باش که به زودی خبر بسیار خوبی به تو می‌دهند و تو مورد لطف کسی قرار می‌گیری. با بزرگان به احترام و ادب رفتار کن و شأن و جایگاه آنان را درنظر بگیر تا بتوانی نظر مساعد آنها را به خودت جلب کنی.

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها

شعر اتفاقی شما

0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x