ادبیات

بررسی رزق و روزی در اشعار حافظ شیرازی

رزق و روزی در نگاه حافظ شیرازی

بررسی رزق و روزی در اشعار حافظ شیرازی

در ادامه بررسی و نگاه به موضوع رزق و روزی در ادبیات فارسی در این مقال به سراغ اشعار حافظ شیرازی می رویم.

 

برشی از زندگی لسان الغیب

خواجه شمس الدین محمدبن محمد حافظ شیرازی متخلص به حافظ یکی از بزرگترین شاعران ایران و جهان است. نخستین جامع دیوان دوست و همدرس او محمد گلندام بوده است.

آنچه که در کتاب های مختلف به آن اشاره شده است، شیراز اگرچه در آن زمان وضع سیاسی آرامی نداشت اما یکی از مراکز بزرگ علمی و ادبی ایران و جهان اسلامی محسوب می شد و این نعمت از تدبیر اتابکان سلغری فارس فراهم آمده بود. در بیان اختصاص های شعری حافظ توجه خاص او به صنعت های مختلف لفظی و معنوی در بیت های خود به نحوی است که کمتر بیتی از شعرهای او را می توان خالی از نقش و نگار صنایع یافت.

او در علوم شرعی و علوم ادبی نزد بزرگان آموزش دیده بود و حافظ قرآن بود. در نزد قوام الدین به حفظ قرآن با توجه به قرائت های چهارده گانه ممارست می کرد و در اشعار خود به این اشتغال اشاره کرده است. برخی از تذکره نویسان تخلص حافظ را برای شمس الدین محمد نتیجه همین اشتغال می دانند. حافظ از جمله شاعرانی است که در ایام حیات خود شهرت یافت.

بیشتر بخوانید: بررسی رزق و روزی در آثار سعدی شیرازی با نگاه ویژه به گلستان

 

رزق و روزی در اشعار حافظ

دیوان کلیات حافظ مرکب از غزل های خواجه، چند قصیده و مثنوی های کوتاه با عنوان آهوی وحشی و ساقی نامه و چند قطعه و رباعی است.

بخوانید!  گفتار اندر ستایش خرد / تاملی بر شاهنامه حکیم فردوسی

***

در قطعات آمده است:

تو نیک و بد خود هم از خود بپرس
چرا بایدت دیگری محتسب

ومن یتق الله یجعل له
و یرزقه من حیث لا یحتسب

 

بیت دوم اشاره به آیه ۲ و ۳ سوره طلاق دارد. (و هر کس تقوای الهی پیشه کند، خداوند راه نجاتی برای او فراهم می‌کند، و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد.)

بیشتر بخوانید: بررسی رزق و روزی در آثار عطار نیشابوری

رزق و روزی در اشعار حافظ

در غزلی می فرماید:

بر در شاهم گدایی نکته ای در کار کرد
گفت بر هر خوان که بنشستم خدا رزاق بود

 

در غزلی با مطلع ( ساقیا برخیز و در ده جام را/ خاک بر سر کن غم ایام را ) در بیت پایانی می فرماید:

 

صبر کن حافظ به سختی روز و شب
عاقبت روزی بیابی کام را

 

بیشتر بخوانید:

بررسی رزق و روزی در اشعار عبید زاکانی و سلمان ساوجی

بررسی رزق و روزی در نگاه هجویری و رضی الدین آرتیمانی

بررسی رزق و روزی اشعار بیدل دهلوی

بررسی رزق و روزی در اشعار مولانا

بررسی رزق و روزی از نگاه اوحدی مراغه ای و شیخ محمود شبستری

بررسی رزق و روزی در اشعار فردوسی و اسدی طوسی

بررسی رزق و روزی در آثار عطار نیشابوری

 

مجله اینترنتی تحلیلک

نوشته های مرتبط

نجوای دل (مجموعه داستان های شیوانا)

زهرا فخرایی

در شبستان شعر معاصر همراه با هوشنگ ابتهاج (ه . ا . سایه)

زهرا فخرایی

برشی از کارنامه بندار بیدخش به روایت بهرام بیضایی

محمد زکی زاده

دیدگاه خود را ثبت کنید