مجله اینترنتی تحلیلک

یکشنبه/ 30 اردیبهشت / 1403
Search
Close this search box.
شرح غزل 193 حافظ / در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند

شرح غزل ۱۹۳ حافظ / در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند

در این مطلب به غزل 193 حافظ با مطلع در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند با بیت معروف عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی / عشق داند که در این دایره سرگردانند پرداختیم و ضمن ارائه نسخه صحیح این شعر به شرح و تفسیر آن پرداخته ایم.

غزل ۱۹۳ حافظ (در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند) به همراه شرح

شرح غزل ۱۹۳ حافظ / در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند

در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند
من چنینم که نمودم دگر ایشان دانند

عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی
عشق داند که در این دایره سرگردانند

جلوه گاه رخ او دیده من تنها نیست
ماه و خورشید همین آینه می‌ گردانند

عهد ما با لب شیرین دهنان بست خدا
ما همه بنده و این قوم خداوندانند

مفلسانیم و هوای می و مطرب داریم
آه اگر خرقه پشمین به گرو نستانند

وصل خورشید به شبپره اعمی نرسد
که در آن آینه صاحب نظران حیرانند

لاف عشق و گله از یار زهی لاف دروغ
عشقبازان چنین مستحق هجرانند

مگرم چشم سیاه تو بیاموزد کار
ور نه مستوری و مستی همه کس نتوانند

گر به نزهتگه ارواح برد بوی تو باد
عقل و جان گوهر هستی به نثار افشانند

زاهد ار رندی حافظ نکند فهم چه شد
دیو بگریزد از آن قوم که قرآن خوانند

گر شوند آگه از اندیشه ما مغبچگان
بعد از این خرقه صوفی به گرو نستانند

بیشتر بخوانید: زندگینامه حافظ شیرازی شاعر و حکیم قرن هشتم

شرح غزل 193 حافظ / در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند
شرح غزل ۱۹۳ حافظ / در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند

شرح غزل ۱۹۳ حافظ (شرح غزل در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند)

در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند
من چنینم که نمودم دگر ایشان دانند

عاقلان از عشق و معرفت بی خبر هستند و ما را نمی شناسند، در نظربازی ما سرگشته و حیرانند. من همین هستم که نشان دادم دیگر ایشان هرچه می خواهند بگویند و بیندیشند.

عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی / عشق داند که در این دایره سرگردانند

عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی
عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی / عشق داند که در این دایره سرگردانند

عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی
عشق داند که در این دایره سرگردانند

عاقلان چنین تصور می کنند که مرکز عالم و نقطه دایره امکان هستند ولی از دیدگاه عشق آنها در جهان حیران و سرگردان هستند و به حقیقتی دست پیدا نکرده اند.

جلوه گاه رخ او دیده من تنها نیست
ماه و خورشید همین آینه می‌ گردانند

تنها چشم من جایگاه تجلی چهره زیبای او نیست بلکه ماه و خورشید هم آینه گردان رخ اویند. به عبارت دیگر نه فقط من بلکه سراسر عالم غلام و بنده معشوق هستند و جمال او را در آینه خود نشان می دهند.

عهد ما با لب شیرین دهنان بست خدا
ما همه بنده و این قوم خداوندانند

خدا در روز ازل میان ما و معشوقان شیرین لب شیرین گفتار عهد و پیمان جاوید بست. ما پیوسته دلبسته و غلام آنهاییم و آنان سروران و صاحبان ما هستند.

مفلسانیم و هوای می و مطرب داریم
آه اگر خرقه پشمین به گرو نستانند

تهی دستانی هستیم که در آرزوی نوشیدن شراب و شنیدن آواز رامشگران هستیم و چیزی جز خرقه پشمین که تمام هستی ما را تشکیل می دهد، نداریم. ای وای اگر باده فروش آن را به گرو برندارد.

وصل خورشید به شبپره اعمی نرسد
که در آن آینه صاحب نظران حیرانند

در جایی که صاحب نظران از مشاهده آینه خورشید ازلی عاجز و حیرانند، خفاش که روز کور و ناتوان از دیدن خورشید است هرگز نمی تواند به وصال او برسد.

اعمی: نابینا

شب پره اعمی: استعاره از کور دلان بی بصیرت

لاف عشق و گله از یار زهی لاف دروغ
عشقبازان چنین مستحق هجرانند

ادعای بی جای عشق کردن و آنگاه از معشوق گله و شکایت نمودن؟ آفرین بر این لاف دروغ! چنین عاشقانی فقط سزاوار فراق و دوری از یار هستند و بس.

بیشتر بخوانید: حافظ انسان شناس بزرگ؛ نوشته ای از دکتر دینانی

مگرم چشم سیاه تو بیاموزد کار
ور نه مستوری و مستی همه کس نتوانند

مگر اینکه چشم سیاه تو که در عین مستی مستور است شیوه کار را به من بیاموزد وگرنه این کار از عهده همه کس بر نمی آید.

مستوری: پاکدامنی

گر به نزهتگه ارواح برد بوی تو باد
عقل و جان گوهر هستی به نثار افشانند

اگر باد بوی خوش تو را به جایگاه پاک و مطهر ارواح ببرد عقل و جان چنان دلباخته و عاشق می شوند که تمام هستی خود را نثار تو می کنند.

نزهت: پاکی

بیشتر بخوانید: بررسی رزق و روزی در اشعار حافظ شیرازی

زاهد ار رندی حافظ نکند فهم چه شد
دیو بگریزد از آن قوم که قرآن خوانند

اگر زاهد ریاکار به دور از عشق و معرفت، رندی حافظ را درک نکند باکی نیست و اهمیتی ندارد زیرا شیطان از مردمی که قرآن می خوانند می گریزد.

گر شوند آگه از اندیشه ما مغبچگان
بعد از این خرقه صوفی به گرو نستانند

اگر ساقیان زیباروی میخانه از فکر ریاکارانه ما آگاه شوند، بعد از این دیگر خرقه هیچ صوفی را به گرو بر نمی دارند.

 

در این شرح غزل حافظ از کتاب های حافظ نامه و شاخ نبات حافظ نیز استفاده شده است.

حافظ نامه؛ که به مفاهیم کلیدی ابیات دشوار حافظ توسط بهاء الدین خرمشاهی پرداخته شده است.

شاخ نبات حافظ؛ شرح غزل حافظ است که توسط دکتر محمدرضا برزگر خالقی نوشته شده است.

 

مجله اینترنتی تحلیلک

تعبیر فال شرح غزل ۱۹۳ حافظ / در نظربازی ما بی‌ خبران حیرانند

تمام تلاش و سعی خود را کرده‌ای، پیشنهاد داده و منتظر جواب هستی. نگران نباش، از سرگردانی نجات پیدا خواهی کرد. به زودی عهدی خواهی بست و امانتی دریافت می‌کنی که باید به خوبی از آن مراقبت نمایی. در کاری که انجام می‌دهی از دروغ و بزرگنمایی پرهیز کن. در مرکز توجه همگان بودن، آنقدرها هم خوب نیست. اگر دروغ بگویی سزاوار هجران و دوری هستی. قرآن زیاد بخوان تا شیطان همیشه از تو دور باشد. هرکسی نمی‌تواند از حقیقت آگاه شود، تو اگر می‌خواهی حقیقت را بدانی، باید از دنیای پرهیاهو فاصله بگیری و به قلب خودت رجوع کنی.

3 2 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
2 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین بیشترین رأی
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
اصغر باصولی
1 سال قبل

بسیار زیبا

1 سال قبل
پاسخ به  اصغر باصولی

خوشحالیم که موردتوجه شما قرار گرفت.

شعر اتفاقی شما

2
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x