سه‌شنبه/ 4 آبان / 1400

درباره علامه علی اکبر دهخدا

علی اکبر دهخدا در سال 1297 در تهران متولد شد. پدرش خان باباخان نام داشت و پیش از مقیم شدن در تهران یکی از ملاکان قزوین بود.

وفات خان باباخان مقارن با 10 سالگی پسرش علی اکبر بود.

علی اکبر دهخدا با تشویق مادرش به تحصیل ادامه داد و در محضر شیخ غلامحسین بروجردی و آیت الله حاج شیخ هادی نجم آبادی و دیگر فضلای عصر خود زبان عربی و علوم اسلامی را آموخت.

با تاسیس مدرسه سیاسی در تهران دهخدا درآن مدرسه به تحصیل مشغول شد و در همان مدرسه زبان فرانسه را فراگرفت.

دهخدا قبل از آن که تحصیل در مدرسه سیاسی را تمام کند همراه با معاون الدوله غفاری سفیر ایران در بالکان به اروپا رفت و در مدت دو سال که در اروپا اقامت داشت به تکمیل زبان فرانسه و تحصیل علوم جدید پرداخت.

مصادف باشروع نهضت مشروطیت دهخدا به ایران مراجعت کرد و به جمع آزادی خواهان پیوست.

در سال 1325 با همکاری میرزا جهانگیرخان و میرزا قاسم خان روزنامه صوراسرافیل را منتشر کردند. این روزنامه از نشریات مهم صدر مشروطیت بود و در مبارزات آزادی خواهان تاثیر مهمی داشت.

جذاب ترین بخش این روزنامه یک ستون فکاهی تحت عنوان چرند و پرند بود که به قلم دهخدا و با امضای دخو نوشته می شد.

سبک نگارش این مقالات توسط دهخدا در ادبیات فارسی بی سابقه بود. با این سبک مکتب جدیدی در روزنامه نگاری و نثرفارسی معاصر پدید آمد.

مقالات دهخدا در روزنامه صوراسرافیل با طعنه های زیرکانه و بیانی تمسخرآمیز افراد و اقشاری که سد راه پیشرفت جامعه بودند را مورد انتقاد قرار می داد.

انتشار روزنامه صوراسرافیل درست تا قبل از واقعه به توپ بستن مجلس و متواری شدن آزادی خواهان ادامه داشت.

پس از تعطیل شدن مجلس شورای ملی در دوره محمدعلی شاه، میرزاجهانگیرخان به دستور محمدعلی شاه به قتل رسید و دهخدا با جمعی از آزادی خواهان به اروپا تبعید شدند.

پس از خلع محمدعلی شاه از سلطنت دهخدا به ایران بازگشت و نماینده مردم کرمان در مجلس شوای ملی دوم شد.

او چندین سال ریاست مدرسه علوم سیاسی و سپس دانشکده حقوق را به عهده داشت و یکی از اعضای برجسته فرهنگستان ایران بود.

 

تالیفات

– لغت نامه

– مشارکت در نگارش روزنامه صوراسرافیل که 32 شماره در تهران و سه شماره در سوییس منتشر شد

– نشر روزنامه سروش در اسلامبول که 14 شماره از آن منتشر شد

– ملحقاتی بر دیوان ناصرخسرو

– امثال و حکم در چهارجلد

– رساله ابوریحان که مستخرج از لغت نامه است

– رساله نکاتی در باب لغت فرس

 

در ادامه به چرند و پرند خواهیم پرداخت و مقالاتی از او را می خوانیم.

 

مجله اینترنتی تحلیلک

اسکرول به بالا