مجله اینترنتی تحلیلک

درس ۳۶ دروس هیئت – تحصیل عرض بلد: این درس در بیان عبارت نقل شده از زیج بهادری در درس پیش و در یافتن عرض بلد است.

درس سی و دوم دروس هیئت – نحوه محاسبه عرض جغرافیایی (تحصیل عرض بلد): این درس نیز در تحصیل عرض بلد به تفضیلی بیش از پیش است. نخست باید مقدمه ای در تقسیم آفاق عنوان کنیم که خود ضابطه ای اصیل و مفید در مسائل هیوی است و آن این که در اصطلاح علم هیأت، بلد یا ذوظل واحد است و یا ذوظلین است و یا ذوظل دائر است.

درس ۳۱ دروس هیئت با موضوع طول و عرض بلاد: این درس تتمّه درس پیش است. چون عرض بلد اقصر قوسی از دائره نصف النهار است که میان سمت الرأس یعنی قطب ظاهر افق، و میان معدل النهار افتد، لاجرم ارتفاع دائره معدل النهار از افق تمام عرض بلد خواهد بود و چون ارتفاع شمس را در هنگام موافات مرکز آن بدائره نصف النهار -در فرض مذکور- أخذ کرده ایم و میل کلی را بر آن افزوده ایم حاصل ارتفاع دائره معدل النهار می باشد که تمام عرض بلد است و چون آنرا از نود بکاهیم قوسی باقی، خود عرض بلد خواهد بود.

درس ۳۰ دروس هیئت – طول و عرض بلاد: در مسائل هیوی احتیاج مبرم به معرفت اطوال و عرض بلاد است. از آنجمله مسأله تحصیل سمت قبله است که اکثر طرق آن باید از علم به طول و عرض بلد بدست آید. اکنون برخی از مطالب در پیرامون عرض بعرض می رسانیم.