زندگینامه افراد موفق

زندگینامه شاهرخ ظهیری مالک کارخانه مهرام (قسمت دوم)

زندگینامه شاهرخ ظهیری

همراهان همیشگی مجله اینترنتی تحلیلک در این مطلب سعی داریم تا با زندگینامه پدر صنایع غذایی ایران کسی که نامش با نام مهرام گره خورده است یعنی شاهرخ ظهیری آشنا شویم.

 

شاهرخ ظهیری (قسمت دوم)

کارفرمای شاهرخ ظهیری شرکتی به نام شرکت ماشین های فلاحتی تاسیس و نمایندگی ماشین های کشاورزی نظیر تراکتور و کمباین را از شرکت آستین انگلیس گرفت و همزمان موفق به اخذ نمایندگی اتومبیل های بی ام و از آلمان غربی آن زمان شد. محل شرکت جدید در جاده قدیم شمیران، شریعتی امروز بود. در آن زمان که مقارن بود با سال ۱۳۳۲ و دوران پس از کودتای ۲۸ مرداد شاهرخ ظهیری به دستور هراتی از فروشگاه کارخانه درخشان یزد به شرکت ماشین های فلاحتی منتقل و مسئولیت گشایش اعتبارات اسنادی امور گمرکی و ترخیص خودروها و ماشین آلات وارداتی از گمرک خرمشهر را به دست گرفت.

پس از مدتی از طریق شخصی پر نفوذ و ثروتمند به نام صراف زاده، شاهرخ ظهیری برای ادامه فعالیت راهی شرکت ایران و غرب شد. چیزی نگذشت که به مدیرعاملی یکی از شرکت های تابعه آن به نام شرکت مهکشت رسید که در کار واردات ماشین آلات کشاورزی بود.

یکی دیگر از کارهای شاهرخ ظهیری در شرکت مهکشت علاوه بر اداره شرکت این بود که به عنوان منشی مخصوص مهدی بوشهری شوهر اشرف پهلوی تعیین شد. بوشهری از کودکی در فرانسه تحصیل کرده بود و در آن کشور اقامت داشت، هرچند به زبان فارسی صحبت می کرد اما سواد نوشتن و خواندن به زبان فارسی را نداشت بنابراین شاهرخ ظهیری برای انجام امور اداری و مکاتبات بوشهری درکنار او قرار گرفت. یکی از وظایف ظهیری در آن برهه رساندن چک ها و گزارش نامه های مالی به بوشهری برای امضا بود به همین خاطر کارت مخصوصی برای ورود به کاخ او و اشرف پهلوی که در سعدآباد مستقر بود صادر شده بود. ظهیری خاطره تلخی از آن دوران دارد:

“در یکی از روزها حدود ساعت ۱۰ صبح بود که من روی مبلمان طبقه همکف کاخ در انتظار بوشهری نشسته بودم. به ناگاه متوجه شدم که اشرف از پله ها پایین می آید. او تا چشمش به من افتاد گفت: شما کی هستید و اینجا چه کار می کنید؟ گفتم من معاون آقای بوشهری هستم و کارهای امضایی را خدمت شان آورده ام. گفت: با چه مجوزی وارد کاخ شده اید؟ من کارت مخصوص را به ایشان نشان دادم. گفت: این منزل شخصی است نه اداره! غلط کرده اید که وارد منزل من شده اید! کارت را از من گرفت و به سربازان نگهبان که مسلح بودند دستور داد مرا از کاخ اخراج کنند.”

بخوانید!  زندگینامه مارتا استوارت میلیاردری با هنر خانه داری

zahiri 300x191 - زندگینامه شاهرخ ظهیری مالک کارخانه مهرام (قسمت دوم)

 

شاهرخ ظهیری با این برخورد دیگر هیچگاه به آن شرکت بازنگشت. او بلافاصله در شرکت آفتاب شرق در خیابان فردوسی به سمت مدیر فروش تراکتورها منصوب و مشغول به کار شد. با آمدن سرلشکر ریاحی به وزارت کشاورزی سیاست های دولت وقت درخصوص تهیه و تامین ماشین آلات کشاورزی دست خوش تغییر شد. به اینگونه که وزارت کشاورزی قراردادی برای ساخت تراکتور با کشور رومانی منعقد کرد و به این ترتیب اولین کارخانه تراکتورسازی در تبریز راه افتاد. بعد از تاسیس این کارخانه کسب و کار شرکت آفتاب شرق که در کار واردات تراکتور و سایر ماشین آلات کشاورزی بود کساد شد.

پس از آن بود که شاهرخ ظهیری به کار دولتی روی آورد. او به مدت چهار سال در سمت مدیر مالی و ذی حساب در سازمان آب و برق گیلان مشغول شد. پس از چهار سال فعالیت در گیلان او دیگر نتوانست در آن دیار بماند و عازم تهران شد. شاهرخ ظهیری در بازگشت به تهران بار دیگر ارتباط خود را با تشکیلات شرکت ایران و غرب و شخص صراف زاده برقرار کرد. به توصیه صراف زاده و شرکا ظهیری برای راه اندازی یک شرکت صنایع غذایی ترغیب شد. در آن زمان صنایع غذایی در ایران از محدوده تولید کمپوت و رب گوجه فرنگی و تولیدات فله ای دیگری چون خیارشور و ترشی فراتر نمی رفت. محصولات آمریکایی و اروپایی نیز بازار ایران را در دست داشتند.

ظهیری به دلیل توجه روزافزون مصرف کنندگان به محصولات کنسرو شده به این سمت رفت و مقدمات تاسیس شرکت مهرام را فراهم کرد. سال ۱۳۴۹ بود و ظهیری اولین دفتر شرکت مهرام را در پاساژ سلامت واقع در خیابان سعدی جنوبی راه اندازی کرد. رقبای بزرگی نیز در دور و اطراف مهرام در آن زمان وجود داشتند. قبلا شرکت کنسروسازی یک و یک در دشت مرغاب استان فارس احداث شده بود. چند ماه پس از راه افتادن مهرام شرکت کنسروسازی چین چین خراسان فعالیت خود را شروع کرد. با این حال شاهرخ ظهیری از میان محصولات کنسروی و غذایی تولید سس را انتخاب کرد. ایده تولید سس مهرام البته به پیشنهاد باجناق شاهرخ ظهیری بازمی گردد.

1 2 300x300 - زندگینامه شاهرخ ظهیری مالک کارخانه مهرام (قسمت دوم)

ظهیری خود در این باره می گوید: “در آن زمان باجناق من با یک ایرانی دیگر در بورسیه معروف صنایع غذایی کرافت آمریکا که محصولاتش به تمام دنیا صادر می شد کارآموزی کرده بودند. آنها بعد از بازگشت به ایران به من پیشنهاد کردند که یک کارخانه تولید سس راه اندازی کنیم. قبول کردم و به وزارت صنایع رفتم و مجوز احداث یک کارخانه تولید سس را در شهر صنعتی البرز قزوین گرفتم.”

بخوانید!  زندگینامه پروین اعتصامی بانوی شاعر ایرانی

در عین حال در سال ۱۳۵۱ در حالی که اولین محصولات تولیدی مهرام رفته رفته جای خود در میان مصرف کنندگان ایرانی باز می کرد شاهرخ ظهیری با ۳۰ سال خدمت که پول پنج سال آن را یکجا به حساب دولت ریخته بود خود را از خدمات دولتی بازنشسته کرد.

استاندارد کرافت آمریکا شرایط ویژه ای را برای تولید سس تعریف می کرد. شرایطی که در ایران آن زمان دست و پای شاهرخ ظهیری را برای تولید سس مهرام بسته بود. براساس این استاندارد درصد اسید سس تولیدی باید پایین تر از سرکه های معمولی می بود. بنابراین تولید محصول سس مهرام به سرکه مرغوب و استاندارد نیاز داشت در حالی که آن نوع سرکه در بازار آن موقع پیدا نمی شد. پس ظهیری باید راه چاره ای برای تولید سس مهرام می اندیشید.

در آن زمان کارخانه تولید سرکه وردا در تهران فعالیت داشت که متعلق به شهرام پهلوی نیا پسر اشرف پهلوی بود. این کارخانه قادر بود سرکه استاندارد مورد نیاز شاهرخ ظهیری را تامین کند. ظهیری برای خرید این کارخانه وارد مذاکره شد و در نهایت توانست وردا را به مبلغ ۳۰ میلیون تومان از شهرام پهلوی نیا خریداری کند. با خرید کارخانه وردا، مهرام وارد مرحله تولید شد. ظهیری بلافاصله دو خط تولیدی یکی از انگلیس و دیگری از آلمان در مهرام به راه انداخت. کارخانه سرکه وردا را هم با ماشین آلاتی که از آلمان وارد کرد بازسازی کرد. در شروع کار شرکت مهرام برای تولید هفت نوع سس یعنی سس مایونز، سس فرانسوی، سس هزار جزیره، سس ایتالیایی، سس ساندویچ و سس ماهی و کچاپ برنامه ریزی کرده بود. ظرفیت رسمی تولید کارخانه نیز در آن زمان ۲ تا ۳ تن معادل ۱۰۰ کارتن بود.

اما جا انداختن فرهنگ مصرف سس مهرام در میان ایرانیان آن زمان برای ظهیری و تیم او به مراتب سخت تر از راه اندازی کارخانه بود. مردم آن زمان تاکنون چنین محصول غذایی را نه چشیده و نه حتی دیده بودند. بنابراین ظهیری دست به ابتکاری جالب زد.

mahram 20120316 1804358705 1 300x155 - زندگینامه شاهرخ ظهیری مالک کارخانه مهرام (قسمت دوم)

 

مهم ترین کاری که برای فروش محصولات مهرام باید انجام می شد ایجاد اشتهای کاذب نسبت به آن محصولات در میان مردم بود. دستیابی به آن هدف نیز نیازمند پیاده کردن یک سلسله تاکتیک های روانی بود که ظهیری درباره آن چنین توضیح می دهد: “روزها کارمان این بود که کامیون های پخش محصولات مهرام را به پیچ شمیران می فرستادیم. بلافاصله افراد آموزش دیده ای را نیز به عنوان مشتری به مغازه های پیچ شمیران می فرستادیم و هرکدام انواعی از محصولات مهرام را خریداری می کردند. مغازه دار هم که می دید برای محصولات ما آن همه مشتری پیدا شده رفته رفته میل بیشتری به خرید از ما پیدا می کرد. به این ترتیب فروش محصولات مهرام در مدت کوتاهی رونق گرفت.”

بخوانید!  زندگینامه آکیو موریتا موسس شرکت سونی

کارخانه مهرام در ابتدای انقلاب اسلامی با مشکلاتی مواجه شد. اما با شکستن اعتصاب ها کارگران به واحدهای تولید بازگشتند و فعالیت مهرام نیز از سر گرفته شد. شروع جنگ تحمیلی نیز بر تولید مهرام اثر گذاشت که از آن جمله می توان به واردات مواد اولیه و بسته بندی محصولات مهرام اشاره کرد. اما مزایایی نیز در دامان مهرام گذاشت چرا که با بسته شدن درهای مملکت به روی ورود کالاهای مشابه خارجی محصولات مهرام در کشور جای خود را باز کرد.

iranpack ifmma celebration8 48 300x200 - زندگینامه شاهرخ ظهیری مالک کارخانه مهرام (قسمت دوم)

پس از پایان جنگ تحمیلی مشکلات اقتصادی به گونه ای دیگر بر سر جامعه صنعتی ایران خراب شد. بانک مرکزی در آن زمان اعتبارات شرکت های خصوصی را تا ۵۰ درصد کاهش داد و به این ترتیب واحدهای تولیدی بخش خصوصی برای خرید و تأمین مواد اولیه با مشکل مواجه شدند. شرکت مهرام نیز که تا پیش از این در قالب سهامی خاص فعالیت میکرد به ناچار به سهامی عام تبدیل شد و با ورود ۵۰ درصد سرمایه شرکت به بورس جان تازه ای گرفت. شاهرخ ظهیری در آن زمان بود که دیگر توان اداره مهرام را در خود ندید. بالارفتن سن و بیماری قلبی او باعث شد از مدیریت مهرام کناره گیری کند. با این حال پایگاه دیگری برای ادامه فعالیت ظهیری فراهم بود. او در زمان اداره مهرام همکاری مستمری با اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران داشت و همزمان با برگزاری اولین دوره انتخابات اتاق به عضویت هیات نمایندگان پارلمان بخش خصوصی درآمده بود. شاهرخ ظهیری بیش از ۳۰ سال است که عضو اتاق بازرگانی تهران است و طی دو دوره اخیر در سمت عضو هیات رئیسه اتاق تهران و به عنوان خزانه دار اتاق تهران مشغول به فعالیت است.

photo 2019 04 15 16 45 27 1 225x300 - زندگینامه شاهرخ ظهیری مالک کارخانه مهرام (قسمت دوم)

شاهرخ ظهیری در ۲۲ فروردین ماه سال ۱۳۹۸ خورشیدی دار فانی را وداع گفت.

مجله اینترنتی تحلیلک

نوشته های مرتبط

زندگی نامه سویچیرو هوندا (موسس شرکت هوندا)

محسن زکی زاده

برترین نوآوران تاریخ که خدمات زیادی به جهان ارائه کردند (قسمت دوم)

زهرا دره شیری

زندگینامه بیز استون از بنیان گذاران شبکه اجتماعی توییتر

fatemedsh

دیدگاه خود را ثبت کنید