در سطح بین‌المللی، به پیشنهاد یونسکو روز ۵ اکتبر (۱۳ مهر) هر سال به عنوان روز جهانی معلم نامگذاری شده‌است. با این حال در بسیاری از کشورها از جمله ایران در روز متفاوتی جشن گرفته می‌شود. در ایران روز ۱۲ اردیبهشت روز معلم نامیده می‌شود.

روز معلم
دوازدهم اردیبهشت روز معلم

 

تاریخچه روز معلم قبل از انقلاب

سابقه نام‌گذاری این روز در ۱۲ اردیبهشت به قبل از انقلاب ۵۷ برمی‌گردد و مناسبت آن، کشته شدن یکی از معلمان به نام ابوالحسن خانعلی در روز ۱۲ اردیبهشت سال ۱۳۴۰ در تجمع اعتراض‌آمیز معلمان در میدان بهارستان بود. ابوالحسن خانعلی معلمی ساده و معمولی و بدون گرایش حزبی بود. همۀ احزاب از او تجلیل کرده‌اند، اما تاکنون هیچ حزبی ادعای وابستگی او به خود را نکرده‌ است. پس از این واقعه حکومت وقت برای دلجویی از معلمان روز ۱۲ اردیبهشت را به یاد مرگ خانعلی روز معلم نام‌گذاری کرد.

12 اردیبهشت چه روزی است؟
۱۲ اردیبهشت روز معلم

 

بیشتر بخوانید: هر کسی که قدم به زندگی شما می گذارد ، یک معلم است …

تاریخچه روز معلم بعد از انقلاب

پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ و ترور مرتضی مطهری در یازدهم اردیبهشت ۱۳۵۸، روز کشته شدن وی با یک روز تاخیر عنوان شد و دوازدهم اردیبهشت مجددا و به این مناسبت به نام روز معلم نام گرفت.

 

دوازدهم اردیبهشت روز معلم
دوازدهم اردیبهشت روز معلم

 

ماجرا از این قرار بود که باشگاه مهرگان یا همان مجمع صنفی معلمان در ۱۸ بهمن ۱۳۳۹ طی قطعنامه ای درخواست افزایش حقوق معلمان را مطرح کرد. ریاست این باشگاه با فردی به نام محمد درخشش بود. باشگاه مهرگان در «لاله‌زار نو»، در خانه‌ای ۵۰۰ متری قرار داشت. در پی این قطعنامه، معلمان زیادی حمایت خود را از آن اعلام کردند. بنا به درخواست باشگاه مهرگان، معلمان از روز ۱۲ اردیبهشت ۱۳۴۰ دست به اعتصاب زدند و مدارس را تعطیل کردند و برای اعتراض مقابل مجلس در میدان بهارستان تجمع کردند.

روز معلم
دوازدهم اردیبهشت روز معلم

 

مأموران نظامی شاهنشاهی برای متفرق کردن معلمان از ماشین آب‌پاش استفاده کردند، اما معلمان با اینکه خیس شده بودند، در جای خود ماندند. گفته می‌شود ردیف اول که معلمان زن بودند، بیشتر در معرض خیس شدن بودند.

معلمان همچنان به اعتصاب و تجمع مقابل مجلس ادامه می‌دادند و دانشجویان و قشرهای دیگر به آن‌ها پیوسته بودند. در پی این حوادث، شریف امامی روز ۱۶ اردیبهشت ۱۳۴۰ استعفای خود را به دربار تسلیم کرد و شاه، علی امینی را به عنوان نخست‌وزیر معرفی کرد. امینی با درخشش، رئیس باشگاه مهرگان، دیدار کرد و علاوه بر پذیرفتن شرایط معلمان، گفت که قصد دارد بنا به درخواست معلمان، او را به عنوان وزیر فرهنگ به مجلس شورای ملی معرفی کند.

دوازدهم اردیبهشت روز معلم

بیشتر بخوانید: ۱۱ اردیبهشت ماه روز جهانی کار و کارگر

به این ترتیب، اعتصاب معلمان بعد از دوازده روز، در ۲۳ اردیبهشت ۱۳۴۰ پایان یافت. هجده سال بعد مرتضی مطهری در شامگاه یازده اردیبهشت ۱۳۵۸ به دست گروه فرقان کشته شد و ۱۲ اردیبهشت دوباره به نام روز معلم نامگذاری شد.

۱۲ اردیبهشت روز معلم

مجله اینترنتی تحلیلک

دیدگاه خود را ثبت کنید