خواجه شمس الدین محمد حافظ شیرازی ملقب به لسان الغیب، یکی از شاعران و حکیمان بزرگ قرن هشتم هجری است. در کشور ما ایران، وی را بیشتر با کتاب غزلیات حافظ می شناسیم و آن هم بیشتر با نام فال!
«هیچ ملتى چنین شاعرى نداشته است و نخواهد داشت. هیچ کس منکر شکسپیر و هومر و پوشکین و گوته و متنبى و دانته نیست، ولى این چنین حضور شگفت آورى در زندگى یک ملّت در تمام لحظه هاى تاریخى یک جامعه از عهده هیچ شاعرى تاکنون برنیامده است.»
لیست غزلیات حافظ
غزلیات حافظ از نگاه دیگران
غزلیات حافظ از نگاه استاد شفیعی کدکنی
درست است كه هر اثر هنرى، مى تواند مصداق دريچه آزادى روح به شمار آيد امّا براى قوم ايرانى هيچ اثر هنرى در حدّ ديوان غزلیات حافظ اين توانايى را ندارد كه با چنين لطافتى تابوهاى حاكم بر جامعه را مورد تجاوز خود قرار دهد و در عين حال همواره عزيز و قدسى بماند و در طاقچه منازل در كنار قرآن.
[شنيده ام كه در بعضى مناطق ماوراء النهر، هنوز، وقتى مادران طفل خردسال خود را براى مدتى كوتاه در منزل رها مى كنند، ديوان غزلیات حافظ را در زير بالش طفل مى گذارند و عقيده دارند كه معنويّت «حضرت حافظ» در مدّت غيبت مادر، پاسدار طفل خواهد بود.]
غزلیات حافظ از نگاه استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی
دیوان غزلیات حافظ کتابی است که اگر خواسته باشیم برای آموزه های آن و پیامی که برای خوانندگان خود دارد، عنوان شایسته ای انتخاب کنیم، انسان شناسی به معنای ژرف و گسترده این کلمه، بهترین عنوان خواهد بود.
حافظ با زبان غزل به گونه ای سخن گفته که از قرن هشتم هجری تا کنون، بیش از هر شاعر پارسی گو بر ذهن و ضمیر مردم ایران اثر گذاشته است.
غزلیات حافظ در عین این که از شور عاشقانه سرشار و لبریز است، جهانی از خودشناسی را در خود نهفته دارد که به طور ضروری، خداشناسی شهودی را نیز به دنبال می آورد.
غزلیات حافظ از نگاه استاد بهاالدین خرمشاهی
در اثرپذیری حافظ از قرآن تردیدی نیست، آنچنان که بیشتر حافظپژوهان بر این باورند که مهمترین دلیل تخلص وی به «حافظ»، حافظ قرآن بودن است.
اثرگذاری قرآن بر غزلیات حافظ از دو منظر صورت و معنا قابل بررسی است. در حوزهٔ صورت یا ساختار، مهمترین ویژگی شعر حافظ یعنی استقلال ابیات، بیش از هر چیز اثرپذیرفته از سُوَر و آیات قرآن است.
غزلیات حافظ از نگاه استاد سیروس شمیسا
سبک غزل حافظ هر دو سطح عاشقانه و عارفانه را با هم دارد و در کنار این ها مدح را هم که کارکرد اصلی قصیده است در بر میگیرد. بدین ترتیب شعر حافظ هر سه جریان عمدهٔ شعر فارسی پیش از او را نمایندگی میکند. قهرمان شعر حافظ همزمان معبود و معشوق و ممدوح است.
تاثیر حافظ شیرازی بر نیچه و گوته
گوته
گوته «دیوان غربی – شرقی» خود را تحت تاثیر دیوان حافظ شیرازی سرود و فصل دوم آن را با نام «حافظ نامه» به اشعاری در مدح حافظ اختصاص داد.
نیچه
یکی دیگر از شاعران و فیلسوفان به نام آلمان، نیچه نیز در دیوان «اندرزها و حکمت ها»، یکی از شعرهای خود را با نام «به حافظ (آوای نوشانوش، پرسش یک آبنوش)» به او تقدیم کرده است.
فال حافظ
فال حافظ
شرح غزل 353 حافظ / من ترک عشق شاهد و ساغر نمی کنم
در این مطلب به غزل 353 حافظ با مطلع من ترک عشق شاهد و ساغر نمی کنم پرداختیم و ضمن ارائه نسخه صحیح این شعر به شرح و تفسیر آن پرداخته ایم.
شرح غزل 303 حافظ / شممت روح وداد و شمت برق وصال
در این مطلب به غزل 303 حافظ با مطلع شممت روح وداد و شمت برق وصال پرداختیم و ضمن ارائه نسخه صحیح این شعر به شرح و تفسیر آن پرداخته ایم.